Στο πλα�σιο �σως και της μεγαλ�τερης και ολο�να διευρυν�μενης κοινωνικ�ς επ�θεσης σε �λα τα μ�τωπα (κοινων�α, εκπα�δευση, πολιτισμ�ς, οικιακ� οικονομ�α) �ρθε να προστεθε� και η πιο β�ρβαρη και αντιλα�κ� πολιτικ� εκτ�λεση κατ� της υγε�ας. 30 και πλ�ον χρ�νια «ακατ�παυστης» ψυχιατρικ�ς μεταρρ�θμισης για να καταλ�ξουμε στην σημεριν� �θλια κατ�σταση. Παγκ�σμιο ρεκ�ρ. Ξεπερ�σαμε σε αναλγησ�α και τις ΗΠΑ και οδε�ουμε προς λογικ�ς αντιμετ�πισης Αφρικ�ς και Ασ�ας. �σως σ�μερα πλ�ον βι�νουμε με τον πιο τραγικ� τρ�πο, την πλ�ρη αποκαθ�λωση απ� το κ�δρο της πολιτικ�ς σημα�ας της «δωρε�ν και ελε�θερης περ�θαλψης» εν�ς μηχανισμο� που σπαταλ�ει τον κρατικ� κορβαν� χωρ�ς καν�να απολ�τως ουσιαστικ� αποτ�λεσμα.
Η ιδρυματικ� βαρβαρ�τητα και η προοπτικ� ιδρυματοπο�ησης στην κλινικ� συμπεριφορ� του ασθενο�ς, πλ�ον εισβ�λει με τον πιο β�ναυσο τρ�πο στις κλινικ�ς και τα κ�ντρα ψυχικ�ς αποκατ�στασης, στα �συλα, τα κ�ντρα ψυχιατρικ�ς φροντ�δας και ο κ�θε «ï¿½νοικος» μιας καλ�τερης ζω�ς, περιθωριοποιε�ται και αποσαρθρ�νεται κοινωνικ�. Τα κ�ντρα παρ�γουν β�α, κατ�φορη παραβ�αση δικαιωμ�των και αποτελο�ν πλ�ον χ�ρους αλλοτρ�ωσης και αποξ�νωσης του ψυχικ� π�σχοντος. Οι περιβ�ητες κοινοτικ�ς δομ�ς που υποτ�θεται �ρθαν για να αποδαιμονοποι�σουν τα �συλα, λειτουργο�ν επικουρικ� και συμπληρωματικ� ως προς αυτ�. Αντ� να αντικαταστ�σουν την �δη �ρρωστη κατ�σταση και την απαρχαιωμ�νη δομ� του Ασ�λου, το προ�γουν με τον πιο αναποτελεσματικ� τρ�πο. Οι δομ�ς ψυχικ�ς υγε�ας λειτουργ�ντας χωρ�ς συνεργασ�α, χωρ�ς σ�νδεση, αποσπασματικ�, επιλεκτικ�, δεν καλ�πτουν στα πλα�σια του τομ�α τους τα αιτ�ματα που αναδ�ονται απ� την �δια την κοινων�α, αλλ� παρ�γουν ν�α γκ�μα πελατ�ν, επιλ�γοντας περιστατικ� και προσανατολ�ζοντας τους ψυχωσικο�ς ασθενε�ς προς τα �συλα.
Οι πολιτικ�ς που παρ�γαγαν την Λ�ρο, το Σινο�ρι, το Δαφν�, ε�ναι οι �διες οι επιλογ�ς εν�ς πολιτικο� μηχανισμο� που νομιμοποιε� για συντεχνιακο�ς λ�γους, τη νομιμοπο�ηση των χ�ρων θεραπευτικ�ς απραξ�ας, την �δρυση και στελ�χωση αποθηκ�ν ψυχ�ν, τους θαλ�μους χρον�ων στα ψυχιατρε�α. Σκοπ�ς της εισρο�ς ζεστο� χρ�ματος απ� τα ταμε�α της Ε.Ε. �ταν η κατ�ργηση τεσσ�ρων μικρ�ν ψυχιατρε�ων και η συρρ�κνωση των υπολο�πων. Λογικ� ορθ�, για να αναπνε�σει �να πιο δ�καιο και πιο ανθρ�πινο περιβ�λλον για τους ασθενε�ς. Αντ’ αυτο�, �κλεισε μ�νο το ψυχιατρε�ο Χαν�ων και παρ�μειναν ανεπηρ�αστα στη δομ� και την λειτουργ�α τους τα μεγαλ�τερα.
Το ιδρυματικ� μοντ�λο της �διας της πολιτικ�ς επιλογ�ς αυτ�ς, ηγεμονε�ει δι�τι υλοποι�θηκε η μεταρρ�θμιση ε�τε με την καθαρ� εργολαβικ� εκδοχ� της, ε�τε μ�σω «προγραμμ�των» αποσπασματικ�, χωρ�ς ξεκ�θαρους σκοπο�ς και στ�χους. Δεν διαπιστ�θηκε καμ�α αλλαγ� στο ψυχιατρικ� παρ�δειγμα των μελετ�ν και των ερευν�ν και καμ�α διαφοροπο�ηση στο «ψυχιατρικ� σκ�πτεσθαι και πρ�ττειν». Το ιδρυματικ� μοντ�λο μ�λυνε �λες τις κοινοτικ�ς δομ�ς. Τα μ�τρα περιορισμο� των ελευθερι�ν και το σ�στημα μεταγωγ�ν των ασθεν�ν, που χαρακτηρ�ζουν την καθημεριν�τητα της ελληνικ�ς ψυχιατρικ�ς, εν� στην ουσ�α γ�νονται με την αιτιολογ�α της θεραπε�ας, εν το�τοις δεν πολιτογραφο�νται ως ποινικ� αδικ�ματα, μ�νο χ�ρις στη μεσολ�βηση της ψυχιατρικ�ς. Αυτ� η τραγικ� κατ�σταση, ε�ναι υπεραρκετ� για να μας κατατ�ξει σε τριτοκοσμικ� χ�ρα. Κι ας εμφαν�ζεται ως «ιατρ�ς εν αιθρï¿½α» ο Υπουργ�ς κ. Λοβ�ρδος να «σφραγ�ζει» απ� τα μπαλκ�νια τα ψυχιατρε�α με τρ�πο δημαγωγικ� και πλ�ρη ανευθυν�τητα του τι μ�λει γεν�σθαι.
�πως διαρκε� η κατ�σταση και διαιων�ζεται σ�μερα, ο χ�ρος της ψυχικ�ς υγε�ας θα συνεχ�σει να πλ�ττεται. Ποιος πραγματικ� στην σημεριν� κοινων�α της σκλ�ρυνσης και των περιορισμ�ν, θα �χει την ουσιαστικ� μ�ριμνα για τους… παρ�ες της κοινων�ας, τους χωρ�ς καμ�α διαπραγμ�τευση ψυχικ� ασθενε�ς; Κι οι �διες οι στεγαστικ�ς δομ�ς, ακ�μη, που παραδ�θηκαν προς χρ�ση την τελευτα�α δεκαετ�α, φιλοξεν�ντας χρ�νια ασθενε�ς, των ψυχιατρε�ων, κινδυνε�ουν απ� χ�ροι παραγωγ�ς κ�ποιου νο�ματος για τους �διους τους ενο�κους, να μετατραπο�ν σε νεο�δρυματικ� μορφ�ματα φυτεμ�να στην εκ�στοτε κοιν�τητα λ�γω περικοπ�ν και ελλιπο�ς υγειονομικ�ς προστασ�ας. �δη το πιο κατ�πτυστο νομοσχ�διο για την ιδρυματοπο�ηση και αποξ�νωση μ�χρι και εξαφ�νιση! των ψυχωτικ� ασθεν�ν, κατατ�θηκε στην Βουλ� απ� τον Υπουργ� Υγε�ας, και προβλ�πει οι κ�τοικοι των στεγαστικ�ν δομï¿½ν –οι παλιο� γν�ριμοι �γκλειστοι των ψυχιατρε�ων – να συνεισφ�ρουν μ�ρος της φτωχοσ�νταξ�ς τους για τα �ξοδα των ξεν�νων! Εκε� δηλαδ�, τοποθετε� ο Υπουργ�ς και το Υπουργε�ο Υγε�ας τις πραγματικ�ς ρ�ζες του προβλ�ματος. Στα �ξοδα συντ�ρησης και διατ�ρησης των ξεν�νων…
Και το σοκ διαπ�ρασε το πετσ� του καθεν�ς μας. Μ�σω της υπουργικ�ς απ�φασης, με απλ� ελληνικ�, νομιμοποιε�ται η κατακρ�τηση των συντ�ξεων των περιθαλπομ�νων σε δημ�σια –κατ� τα �λλα – ιδρ�ματα χρ�νιας παραμον�ς και σε εξωνοσοκομειακ�ς στεγαστικ�ς δομ�ς για την σχετικ� ν-τροπολογ�α που περιελ�φθη στο νομοσχ�διο για τις … μεταμοσχε�σεις. Για �σους εργ�ζονται στον χ�ρο της ψυχικ�ς υγε�ας, με απλ� μαθηματικ�, με ποσοστ� κρ�τησης που κυμα�νονται απ� 40% για συντ�ξεις μ�χρι 360 Ευρ� και με 50% για συντ�ξεις απ� 360-500 Ευρ�, μ�χρι και 80% για συντ�ξεις π�νω απ� 1500 Ευρ�, ο κ. Λοβ�ρδος σπε�δει να εκτελ�σει ψυχ�ς αθ�ες και ταλαιπωρημ�νες κατ� τις εκτελ�σεις των εντολ�ν της Τρ�ικας με τ�τοιο χαρακτ�ρα που αγγ�ζει τα �ρια της… κοινωνικ�ς αναλγησ�ας. Πραγματικ�, τι απ�μεινε σε �λους εκε�νους που το μ�νο εναπομε�ναν κομμ�τι ουρανο� τους �ταν η ελπ�δα για μια καλ�τερη ζω�; �γκλειστοι χωρ�ς αδ�κημα, χρ�νια μ�σα στα �συλα, �χασαν καιρο�ς τ�ρα τα π�ντα. Φ�λοι, συγγενε�ς, περιουσ�ες, δουλει�ς, κοινωνικο� υποδοχε�ς, ψυχοσυναλλαγ�ς, καταδικασμ�νοι �λοι σε μια εσχ�τη κ�ρωση και προδοσ�α.
Υποταγμ�νοι σε προδιαγεγραμμ�νο θ�νατο με πλ�ρη αποκοπ� απ� τον κοινωνικ� ιστ�. Κι ο Υπουργ�ς, ειλικριν� βρ�κε που π�γαν τα λεφτ� … και του δημ�σιου τομ�α της υγε�ας. Μ�α πτωχοσ�νταξη, �φταιγε για την κατασπατ�ληση του δημοσ�ου χρ�ματος. Οι σκ�ψεις μου ταξιδε�ουν γοργ� στην παλι� μου εντ�πωση για πλ�ρη «τα�λανδοπο�ηση» της κοινων�ας μας, μ�σα απ� το πρ�γραμμα της… δημοσιονομικ�ς προσαρμογ�ς. 10% στην χλιδ�, 70% στα �ρια πε�νας και 20% τελικ� στα «σκουπ�δια», τους περιττο�ς ανθρ�πους, τους παρ�ες μιας �καρδης κοινων�ας, αν�λγητης, �ρρωστης, ασ�μφορης. Η κοινων�α οφε�λει να αντισταθε�. �ΧΙ μ�νο για τους ψυχικ� ασθενε�ς, αλλ� για το σ�νολο των �νομων, παρ�νομων και αντισυνταγματικ�ν πρ�ξεων που τ�σο απροκ�λυπτα μας παρουσι�ζει η εκ�στοτε κυβ�ρνηση σαν λ�ση στο πρ�βλημα της κατασπατ�λησης και διασπ�θισης του δημοσ�ου χρ�ματος. Με τη λογικ� αυτ� της τιμωρ�ας του Υπουργο� στους ψυχικ� ασθενε�ς, διατραν�νεται το α�σθημα πως �σοι δεν �χουν διαπραγματε�σεις, διασυνδ�σεις και πελατειακ�ς σχ�σεις με την εξουσ�α, κινδυνε�ουν �μεσα να βρεθο�ν στον κοινωνικ� και�δα �χι μ�σω της αντικοινωνικ�ς και ρατσιστικ�ς καστοπο�ησης που επιβ�λλεται απ� την κοινων�α αλλ� μ�σω της επισημοπο�ησης και της θεσμοθ�τησης που επιβ�λλει το ελληνικ� κοινοβο�λιο, σ�σσωμο ακ�μα και με την σιωπηρ� του εξ αριστερ�ν εδρ�νων αδιαφορ�α.
Η ντροπ� δεν αξ�ζει μ�νο στον υπουργ� αλλ� και στους δελφ�νους του. Μ�πως �ρχισε �δη η εξ�ντωση των πιο αδ�ναμων κοινωνικ�ν ομ�δων; Μ�πως αυτ� η πρ�ξη μεταναστε�ει απ� το �γνωρο μ�λλον; Οι εργαζ�μενοι στον προνοιακ� και δει ψυχιατρικ� τομ�α, θα κληθο�ν να εφαρμ�σουν αυτ� το ν�μο κι εκε� βασ�ζει την σιγουρι� του για την επιτυχ�α του αποτρ�παιου εγκλ�ματος ο �διος ο Υπουργ�ς. �μως οι �διοι οι εργαζ�μενοι, παρ� �τι και οι �διοι απειλο�μενοι μισθωτο�, ως συνταξιο�χοι, ως αορ�στου χρ�νου, δεν θα θεωρ�σουν �τι το μ�τρο το �διο ΔΕΝ τους αφορ�. Τους αφορ� και το γνωρ�ζουν καλ� πως �πονται επαπειλο�μενες αλλαγ�ς και �ρδην μετατροπ�ς εργασιακο� μεσα�ωνα. Η κοινων�α οφε�λει να αντιδρ�σει. Γιατ� αν κ�ποτε οι αριστερ�ς πτ�ρυγες ενημ�ρωναν απλ�ς τον κ�σμο για το ζοφερ� μ�λλον και προσπαθο�σαν να τον προετοιμ�σουν, τ�ρα πλ�ον το βλ�πουν μπροστ� τους σε μια κακοπαιγμ�νη εκτ�λεση απ� εκε�νους που απλ�ς �πρατταν τ�σα χρ�νια –κεντρ�οι και δεξιο� πολιτικο� ταγο� – χωρ�ς να σκ�πτονται για το �λλειμμα αλλ� για το πλε�νασμα. Κι αυτ� μεταφραζ�ταν σε σταθερ�ς καπιταλιστικ�ς αξ�ες. Κεφ�λαιο, πλουτισμ�ς, ιδι�τευση.
Στο πλα�σιο της «λαθροβ�ωσης» κοιν�ς αποδεκτ�ς κοινωνικ�ς επιλογ�ς ως «επιβ�ωσης», εκατομμ�ρια ευρ� σπαταλο�νται σε «προγρ�μματα υποστ�ριξης» των δρ�σεων στον χ�ρο της ψυχικ�ς υγε�ας για να καλοπληρ�νονται οι ημ�τεροι και να «συμβουλε�ουν» το προσωπικ� π�ς να εκτελε� το �δη χρονοτριμμ�νο καθ�κον του. Το στρατηγικ� πλα�σιο εξομ�λυνσης της κατ�στασης �σο ακ�μη στοχε�ει το Υπουργε�ο να κρατ� τα χαρτι� κλειστ� για δημ�σια και δωρε�ν υγε�α και να κλε�νει το μ�τι στις ιδιωτικ�ς παν�κριβες πρωτοβουλ�ες για να χα�δε�ει το αυτ� της αγορ�ς εργασ�ας με επενδ�σεις και θ�σεις εργασ�ας, θα καθυστερε�.
Ο χ�ρος της υγε�ας, δεν θ�λει μεγαλεπ�βολες αλλαγ�ς. Επιθυμε� την �ρευνα, την αδρανοπο�ηση των «ακαθ�ρτων» υψηλ�βαθμων στελεχ�ν υγε�ας – προ�δρων, διευθυντ�ν και μ�νατζερς – και στοχε�ει την επαναλειτουργ�α του δυναμικο� με σαφε�ς �ρους συμμετοχ�ς, δρ�σης, εκτ�λεσης των καθηκ�ντων. �σο το σ�μπτωμα θα συνεχ�σει να εξετ�ζεται σαν να πρ�κειται να δ�σει λ�σεις το �διο, �λλο τ�σο θα συνεχ�σει να μαστ�ζεται απ� υδροκ�φαλες πολιτικ�ς το σ�στημα της υγε�ας στη χ�ρα μας. Το μ�λλον μας δεν ε�ναι να προκ�πτουν κλινικ�ς και �ρτια εξοπλισμ�να ιατρικ� κ�ντρα που τελικ� ο πολ�της-ασθεν�ς δεν μπορε� να χρησιμοποι�σει λ�γω του υψηλο� κ�στους. Το μ�λλον μας δεν ε�ναι να παρ�γονται χρηματοδοτο�μενα φ�ρμακα απ� την �μμεση φορολογ�α που επανακυλ�ει την τιμ� στον καταναλωτ� με αποτ�λεσμα την ιδιωτικοπο�ηση της υγε�ας � την μη κ�λυψη των ιατροφαρμακευτικ�ν συνταγ�ν. Το μ�λλον μας δεν ε�ναι υγε�α και περ�θαλψη για τους λ�γους και εκλεκτο�ς. Το μ�λλον μας δεν ε�ναι αυτ� που εκε�νοι οι λ�γοι και χαρτογραφειοκρ�τες ορ�ζουν για εμ�ς ως μ�λλον.
Αν� τον κ�σμο, μ�σα απ� ψυχωτικ� ασθενε�ς, με την αμ�ριστη μ�ριμνα του δραστικο� κοινωνικο� κρ�τους � την συμμετοχ� των καλ� εκπαιδευμ�νων ιατρ�ν και συμβο�λων, αναπ�δησαν σημαντικ�ς προσωπικ�τητες του πολιτισμο� και της τ�χνης που σ�μερα χα�ρουν της εκτ�μησης �λων μας. Βαν Γκογκ, Σ�λβια Πλαθ, Σο�μπερτ, Μ�τσαρτ, Μπετ�βεν, Γου�λτ Γου�τμαν, Σιγκο�ρνει Γου�βερ, Πλ�θιτο Ντομ�νκο… Προσωπικ�τητες που ο καθ�νας ξεχωριστ� επειδ� δεν ιδρυματοποι�θηκε, δεν παραγκων�στηκε, δεν απομον�θηκε, δεν περιθωριοποι�θηκε, π�ρασε στην λειτουργ�α του θυμικο� και �δρασε με γν�μονα το ξεχωριστ� του ταλ�ντο. Το σ�μπτωμα �γινε μερ�κι, δουλει�, σκαρ�φημα για κ�τι καλ�τερο για το παγκ�σμιο καλ�. Αν και σε ψυχωτικ� διαταραχ�, εντο�τοις, δ�σανε μ�χη και δι�ρθωσαν τα κακ�ς κε�μενα της τ�τε εποχ�ς. Αν�πτυξαν δρ�σεις και μορφ�ς πολιτισμο� που σ�μερα η κοινων�α αναγνωρ�ζει στο ιδια�τερο ταλ�ντο τους να αντιλαμβ�νονται διαφορετικ� τον κ�σμο και να το μεταφρ�ζουν μ�σα απ� την δικ� τους �ψη.
Η κοινων�α μας, �χει αν�γκη ΑΜΕΣΗ τους ψυχωσικο�ς ασθενε�ς. Αποτελο�ν το αρτι�τερο �σως κ�τταρο β�σει του οπο�ου ξεχωριστ�ς λειτουργ�ες και αντιλ�ψεις, μπορο�ν να δρ�σουν με �ναν μοναδικ� τρ�πο και να αποδ�σουν καρπο�ς.
Εξ�λλου… η πινακ�δα γρ�φει απ�ξω «Ψυχιατρεï¿½ο»… �ρα οι υγιε�ς, βρ�σκονται εντ�ς.