Ε�ναι στη μ�δα! �λοι, λ�γο � πολ�, �χουμε τον �ρο «βιολογικ� προ��ντα» στο π�σω μ�ρος του μυαλο� μας. �τι ε�ναι μ�δα, πωλε�ται και ως εμπ�ρευμα. Και οι λ�ξεις «βιολογικ�», � αλλι�ς «bio», � «Organic» ε�ναι στη μ�δα. Υπ�ρχει �μως και ουσ�α στην �λη υπ�θεση; Τα τελευτα�α χρ�νια �λο και περισσ�τερο ακο�με και διαβ�ζουμε για τα βιολογικ�ς καλλι�ργειας φρο�τα και λαχανικ�. Λ�γεται �τι ε�ναι θρεπτικ� αν�τερα, �τι περι�χουν περισσ�τερες βιταμ�νες και αντιοξειδωτικ� συστατικ� στα οπο�α αποδ�δονται αντικαρκινικ�ς και �λλες ευεργετικ�ς ιδι�τητες. Πολλο� καταναλωτ�ς αναθεωρο�ν τις συν�θει�ς τους και στρ�φονται σε βιολογικ� τρ�φιμα � βιολογικ� προ��ντα που προ�λθαν απ� πρ�τες �λες βιολογικ�ς καλλι�ργειας � βιολογικ�ς εκτροφ�ς. Η κοιν� γν�μη γ�νεται ολο�να και πιο ευαισθητοποιημ�νη σε θ�ματα υγε�ας και διατροφ�ς και ο καταναλωτ�ς ωθε�ται στο «ψ�ξιμο». Μ�σα σ’ αυτ� το ψ�ξιμο (που φυσικ� ε�ναι καλ�) βρ�σκει και τα βιολογικ� τρ�φιμα και προ��ντα. Π�σο �ραγε αξ�ζει τον κ�πο μια «βιολογικ�» στροφ�;
Καταρχ�ς, �να ε�ναι το σ�γουρο. �τι η καθημεριν� καταν�λωση ποικιλ�ας φρο�των και λαχανικ�ν κ�νει καλ� στην υγε�α μας. Αποτελο�ν εξαιρετικ� πλο�σια πηγ� πολλ�ν θρεπτικ�ν συστατικ�ν, βιταμιν�ν, ιχνοστοιχε�ων και φυτικ�ν ιν�ν. Μ�λιστα, ο Παγκ�σμιος Οργανισμ�ς Υγε�ας (WHO) προτε�νει την πρ�σληψη τουλ�χιστον 400γρ. φρο�των και λαχανικ�ν την ημ�ρα. Το Εθνικ� Σ�στημα Υγε�ας του Ηνωμ�νου Βασιλε�ου (NHS) προτε�νει την καταν�λωση τουλ�χιστον 5 μερ�δων φρο�των και λαχανικ�ν την μ�ρα που οδηγο�ν στη με�ωση της πιθαν�τητας για εμφ�νιση καρδιαγγειακ�ν παθ�σεων, καρκ�νου και εκφυλιστικ�ν ασθενει�ν και βοηθο�ν στην καλ�τερη λειτουργ�α του ανθρ�πινου οργανισμο�. Στα «5 την ημ�ρα» περιλαμβ�νονται και τα κατεψυγμ�να, αποξηραμ�να, κονσερβοποιημ�να (σε φυσικ� χυμ� και �χι σιρ�πι), οι 100% φυσικο� χυμο�, τα «smoothies» ακ�μη και τα �σπρια. Ε�τε ε�ναι βιολογικ�ς ε�τε συμβατικ�ς καλλι�ργειας, μια ποικιλ�α φρο�των και λαχανικ�ν ε�ναι καθημεριν� κ�τι περισσ�τερο απ� απαρα�τητη!
Σε πρ�σφατη �ρευνα (2011) του Πανεπιστημ�ου της Βαρκελ�νης και του Ινστιτο�του Υγε�ας της Ισπαν�ας σχετικ� με βιολογικ�ς και συμβατικ�ς καλλι�ργειας ντομ�τες, αναφ�ρεται �τι οι βιολογικ�ς καλλι�ργειας ντομ�τες περι�χουν περισσ�τερα αντιοξειδωτικ� συστατικ� (πολυφαιν�λες) απ� �τι οι αντ�στοιχες συμβατικ�ς καλλι�ργειας. Οι πολυφαιν�λες, που θεωρο�νται ωφ�λιμες για δι�φορους λ�γους, παρ�γονται κατ� την ωρ�μανση του φυτο� και αυξ�νονται σε περιπτ�σεις «ταραχ�ς» του φυτο� (�λλειψη νερο�, επ�θεση απ� �ντομα, ζιζ�νια, μ�κητες) ως �μυνα απ� το �διο το φυτ�! Μπορε� ακ�μα η βιολογικ� ντομ�τα να ε�ναι πιο ζουμερ� με πιο δυνατ�, γλυκι� γε�ση που να μας ικανοποιε� περισσ�τερο και να θυμ�ζει στους παλαι�τερους ξεχασμ�νες μυρωδι�ς του παρελθ�ντος. �μως, καμ�α �ρευνα δεν �χει δε�ξει μ�χρι σ�μερα �τι καταναλ�νοντας βιολογικ�ς καλλι�ργειας τρ�φιμα οι �τσι κι αλλι�ς θετικ�ς επιπτ�σεις στην υγε�α μας απ� την καταν�λωση φρο�των και λαχανικ�ν γ�νονται... θετικ�τερες! Μ�λιστα, φα�νεται απ� εκτεν�στατη �ρευνα (2009) της Αρχ�ς Ασφ�λειας Τροφ�μων του Ηνωμ�νου Βασιλε�ου (FSA) σε συνεργασ�α με το London School of Hygiene and Tropical Medicine �τι δεν υπ�ρκουν επαρκ� στοιχε�α που να αποδεικν�ουν κ�τι τ�τοιο.
Στα πλα�σια αυτ�ς της �ρευνας μελετ�θηκαν 162 επιστημονικ�ς εργασ�ες -που δημοσιε�τηκαν τα τελευτα�α 50 χρ�νια- και απ� αυτ�ς μ�νο 55 αποδε�χθηκαν επιστημονικ� αποδεκτ�ς για εξαγωγ� συμπερασμ�των. Η ερ�τηση �ταν αν τα βιολογικ� προσφ�ρουν περισσ�τερες βιταμ�νες και θρεπτικ� συστατικ� απ� τα συμβατικ�. Και η απ�ντηση �ταν ξεκ�θαρα �χι. �πως αναφ�ρουν πρ�σφατα και ερευνητ�ς του Πανεπιστημ�ου του Stanford, California, η καταν�λωση βιολογικ�ν τροφ�μων μπορε� να μει�σει την πιθαν�τητα �κθεσης σε μικροποσ�τητες φυτοφαρμ�κων αλλ� δεν υπ�ρχουν στατιστικ� σημαντικ�ς διαφορ�ς στο περιεχ�μεν� τους σε θρεπτικ� συστατικ�. Δεν μπορε� οι καταναλωτ�ς να θ�λουμε �λο το χρ�νο κ�κκινες, υγιε�ς και ζουμερ�ς ντομ�τες και απ� την �λλη να ξορκ�ζουμε τη χρ�ση των χημικ�ν σκευασμ�των (εντομοκτ�να, λιπ�σματα). �ταν η χρ�ση αυτ� γ�νεται ορθ� και με β�ση τις οδηγ�ες τα τυχ�ν υπολε�μματα χημικ�ν ουσι�ν ε�ναι ελ�χιστα και αντισταθμ�ζονται κατ� πολ� απ� τα οφ�λη που �χει κ�ποιος που συμπεριλαμβ�νει φρο�τα και λαχανικ� στην διατροφ� του!
Στην βιολογικ� γεωργ�α οι κανονισμο� αναφ�ρουν �τι απαγορε�εται η χρ�ση μη φυσικ�ν λιπασμ�των και εντομοκτ�νων και δ�νεται �μφαση στην καλλι�ργεια του εδ�φους, στη χρησιμοπο�ηση κομπ�στας � κοπρι�ς για λ�πασμα και η προστασ�α των φυτ�ν βασ�ζεται κυρ�ως σε προληπτικ� μ�τρα. Αυτ� ανεβ�ζουν το κ�στος και το βαθμ� δυσκολ�ας εφαρμογ�ς της βιολογικ�ς καλλι�ργειας στα �ψη. �τσι σ�μερα η βιολογικ� καλλι�ργεια αντιπροσωπε�ει μ�νο το 2-3% της συνολικ�ς παραγωγ�ς! Απ� την �λλη, η λ�ξη «βιολογικ�» πουλ�! Η αγορ� �χει κατακλυστε� και απ� �να σωρ� �λλα βιολογικ� προι�ντα και κυρ�ως επεξεργασμ�να τρ�φιμα που αποτελο�ν απλ� προ�ον διαφημιστικ�ς κορο�δ�ας και εκμετ�λλευσης. Για παρ�δειγμα, Βιολογικ�ς ζωμ�ς κ�τας, Βο�τυρο γ�λακτος, Κρ�μα γ�λακτος, Σαλ�μι Α�ρος...Ουγγαρ�ας, Χαμ γαλοπο�λας, Πατατ�κια με γε�ση «βιολογικ�ς» ρ�γανης, Βιολογικ� σοκολ�τα γ�λακτος κ.�...
�ραγε δεν μας ενδιαφ�ρει πλ�ον το κορεσμ�νο (και εξαιρετικ� ανθυγιειν�) λ�πος 80 γραμμ�ρια στα 100 του βουτ�ρου δι�τι οι αγελ�δες εκτρ�φηκαν κ�τω απ� συνθ�κες βιολογικ�ς εκτροφ�ς; Ο�τε το... αλ�τι στο ζωμ� κ�τας δι�τι τα �χνη αφυδατωμ�νων λαχανικ�ν που περι�χονται ε�ναι βιολογικ�ς καλλι�ργειας; Ο�τε τα υδρογονωμ�να φυτικ� �λαια στα πατατ�κια ρ�γανης ο�τε η ζ�χαρη στη σοκολ�τα δι�τι προ�λθε απ� ζαχαροκ�λαμο βιολογικ�ς καλλι�ργειας και ολ�παχο γ�λα απ� αγελ�δες που β�σκουν στο… Μικρ� Σπ�τι στο Λιβ�δι χωρ�ς αντιβιοτικ�;! Η λ�ξη «βιολογικ�» μπορε� επομ�νως, κ�ποιες φορ�ς, να δ�νει �λλοθι και αξ�α σε ανθυγιειν� απ� τη φ�ση τους προ��ντα!
Η Επιστ�μη Τροφ�μων δεν ε�ναι κατ� της βιολογικ�ς καλλι�ργειας, ο�τε της βιολογικ�ς εκτροφ�ς ζ�ων που μπορε� να �χει μακροπρ�θεσμα οφ�λη στο περιβ�λλον (και κατ’ επ�κταση σε μας) � στην τσ�πη του παραγωγο� που ανακυκλ�νει τα προ��ντα του. Δεν ε�ναι κατ� των ανθρ�πων που με μερ�κι, φροντ�δα, πολ� κ�πο και �ραμα για �να καλ�τερο α�ριο επενδ�ουν στον τομ�α αυτ�. Αντ�θετα τους εκτιμ� και τους ενθαρρ�νει. Ε�ναι �μως κατ� της αθ�μιτης «βιολογικ�ς» υπερβολ�ς και εμπορ�ας που �χει γ�νει εργαλε�ο εκμετ�λλευσης της �γνοιας αλλ� και της μεγ�λης πρ�σφατης στροφ�ς του κ�σμου προς εξε�ρεση πιο ποιοτικ�ν και πιο υγιειν�ν τροφ�μων.
Οι καταναλωτ�ς πρ�πει να μ�θουν να αναγνωρ�ζουν π�τε υπ�ρχει «βιολογικ�» παραπλ�νηση, και οι παραγωγο� να χρησιμοποιο�ν τον �ρο με την απαιτο�μενη φειδ�. Η επιλογ� της στροφ�ς προς την καταν�λωση ποικιλ�ας φρο�των και λαχανικ�ν ε�ναι σωστ� και θεμιτ�. Τουλ�χιστον 5 μερ�δες την ημ�ρα μπορο�ν να μας προσφ�ρουν �να σωρ� οφ�λη! Αν το κομπ�δεμα μας αρκε� ας στραφο�με και βιολογικ�. Απλ� δεν μας περιμ�νει κ�τι καλ�τερο στην στροφ�. �, τουλ�χιστον, ακ�μη δεν υπ�ρχουν σαφε�ς αποδε�ξεις.
�τσι κι αλλι�ς ε�μαστε κερδισμ�νοι...
