Το 1983, ο ψυχολ�γος Dan Kiley, εκδ�δει το πλ�ον πολυσυζητημ�νο βιβλï¿½ο «Το σ�νδρομο του Π�τερ Παν», το οπο�ο �μελλε να γ�νει γρ�γορα best-seller και να προκαλ�σει �να παροξυσμ� αντιγραφ�ν σε στυλ εκλα�κευμ�νης ψυχολογ�ας. Το σ�νδρομο αυτ�, δεν αναγνωρ�ζεται επισ�μως απ� την επιστ�μη της ψυχολογ�ας ως ψυχικ� διαταραχ�. Παρ�λα αυτ�, η αποδοχ� του �ρθε μ�σω μιας σιωπηλ�ς παραδοχ�ς, ακ�μα και στους κ�κλους των ειδικ�ν.
«ï¿½λα τα παιδι� μεγαλ�νουν. Εκτ�ς απ� �να». Με αυτ� τη φρ�ση ξεκιν� το κλασσικ� παραμ�θι του James M. Barrie. Τι κρ�βεται, λοιπ�ν, π�σω απ� την ασυν�θιστη ιστορ�α του Π�τερ Παν; Ποιο ε�ναι αυτ� το ιπτ�μενο αγορ�κι, που �ρχεται απρ�σκλητο στην κρεβατοκ�μαρα των παιδι�ν, για να τα π�ρει απ� τους γονε�ς τους και να τα οδηγ�σει σε μια μαγικ� χ�ρα; Ας ρ�ξουμε μια πιο κοντιν� ματι�…
Ο Π�τερ Παν, το αγ�ρι που αποφ�σισε να μη μεγαλ�σει ποτ�, να ζ�σει χωρ�ς ευθ�νες, μακρι� απ� τον κ�σμο των ενηλ�κων, σε μια ατελε�ωτη περιπ�τεια με πειρατ�ς, ινδι�νους και γοργ�νες. Που ν�μιζε πως θα �βρισκε π�ντοτε ανοιχτ� το παρ�θυρο της μητ�ρας για την επιστροφ� του, αλλ� μια μ�ρα το βρ�κε κλειστ�, με �να �λλο μωρ� να κοιμ�ται στην κο�νια του και απ� τ�τε αρν�θηκε το θεσμ� της οικογ�νειας, αρν�θηκε την αγ�πη και το συνα�σθημα. Εγωκεντρικ�ς, αγεν�ς και τρομερ� αλαζ�νας, δεν παραδ�χεται τα λ�θη του και ξεχν� πολ� ε�κολα �,τι δε σχετ�ζεται �μεσα με τον �διο. Ζει στο δικ� του κ�σμο, τη «χ�ρα του ποτ�». Σας θυμ�ζει κ�τι αυτ� το προφ�λ;
Αυτ�ς ε�ναι, λοιπ�ν, ο �νδρας που π�σχει απ� το σ�νδρομο του Π�τερ Παν. Ζει μια παρατεταμ�νη εφηβε�α, �χει πολ� μικρ� επαφ� με τα συναισθ�ματ� του και γι’ αυτ�, στις σπ�νιες στιγμ�ς που τα εκφρ�ζει, τα εκφρ�ζει στην υπερβολ�, εν� αδιαφορε� για τα συναισθ�ματα των �λλων και κ�νει τους ανθρ�πους στη ζω� του να υποφ�ρουν. Αρνε�ται να αναλ�βει ευθ�νες κι αποφε�γει ακ�μα και την ιδ�α να κ�νει οικογ�νεια. Το ερ�τημα ε�ναι, γιατ� συμβα�νει αυτ�; Ποιος � τι, εμποδ�ζει μερικο�ς ανθρ�πους να μεγαλ�σουν;
Οι παρ�γοντες ποικ�λλουν, αλλ� ας ξεκιν�σω μ�σα απ� το �διο το παραμ�θι, που εμμ�σως πλην σαφ�ς, μας δ�νει την απ�ντηση: γιατ� �λες οι γυνα�κες ε�ναι ερωτευμ�νες με τον Π�τερ Παν! Η Γου�ντι, το κορ�τσι που ε�ναι πολ� �ριμο για την ηλικ�α του, στ�κεται στο πλ�ι του Π�τερ Παν σαν γυνα�κα του, σε �να παιχν�δι φαντασ�ας, τον προσ�χει �μως καθημεριν�, σαν μητ�ρα του. Ζητ�ει δ�σμευση, αλλ� εκε�νος δεν ε�ναι σε θ�ση να της τη δ�σει. Κι �τσι, εκε�νη, επιλ�γει να μεγαλ�σει, εν� ο Π�τερ, επιστρ�φει μια μ�ρα για να γοητε�σει την κ�ρη της. Η Τ�νκερμπελ, η νερ�ιδα, η παθιασμ�νη γυνα�κα, που ζηλε�ει τυφλ� και αγαπ�ει ολοκληρωτικ�, τ�σο �στε να πιει το δηλητ�ριο για χ�ρη του και να επιμ�νει να στ�κεται κοντ� του στην αιωνι�τητα, �σες «Γου�ντι» κι αν περνο�ν κατ� καιρο�ς απ� τη ζω� του. Ακ�μη και η κυρ�α Ντ�ρλινγκ, μητ�ρα της Γου�ντυ, που ε�χε �να φιλ� κρυμμ�νο στην �κρη των χειλι�ν, που ποτ� δεν μπ�ρεσε να π�ρει η Γου�ντι, δ�νει αυτ� το πολ�τιμο φιλ� στον Π�τερ στο τ�λος της ιστορ�ας, αντ� να θυμ�σει μαζ� του που της π�ρε τα τρ�α παιδι� της και ν�μιζε πως δε θα τα ξαναδε� ποτ�!
Επιστρ�φοντας στην πραγματικ�τητα, λοιπ�ν, μ�πως τελικ� επικροτε�ται αυτ� το πρ�τυπο; Πολλ�ς δασκ�λες θα συμφωνο�σαν μαζ� μου, πως η υπερπροστατευτικ�τητα των σημεριν�ν γον�ων συμβ�λλει κατ� μεγ�λο βαθμ� στη διατ�ρηση του φαινομ�νου. Υπ�ρχει η τ�ση να απομακρ�νουν το παιδ� απ� δυσ�ρεστες καταστ�σεις, να το απομακρ�νουν απ� την πραγματικ�τητα την �δια, �στε να μην πληγωθε�. Π�ς, �μως, θα μ�θει να αντιμετωπ�ζει τον κ�σμο; Π�ς θα βγει μια μ�ρα εκε� �ξω και θα πατ�σει στα π�δια του, θα τα βγ�λει π�ρα μ�σα στις σκληρ�ς συνθ�κες της εποχ�ς μας; Π�ς θα αναλ�βει την ευθ�νη μιας στ�ρεης σχ�σης με το �λλο φ�λο; Π�ς θα ζ�σει συνηθισμ�νο στην �νευ �ρων αποδοχ�, με την πεπο�θηση πως, �,τι και να κ�νει, το παρ�θυρο θα ε�ναι για π�ντα ανοιχτ�;
Μ�πως, τελικ�, προφυλ�σσοντας τα παιδι� απ� την πραγματικ�τητα, τους κ�νουμε περισσ�τερο κακ� παρ� καλ�; Το παιδ� μαθα�νει απ� τη μαμ� �τι αυτ� που νι�θει για τους γονε�ς του λ�γεται «αγ�πη». Θα αναγκαστε� να μ�θει, �μως, αργ� � γρ�γορα, �τι υπ�ρχει και κ�τι που λ�γεται «θλ�ψη», «θυμ�ς», «απογο�τευση» και «π�νος». Κ�τι που λ�γεται «πρ�βλημα» και κ�τι που λ�γεται «ευθ�νη». Οι γονε�ς προσπαθο�νε να χαρ�σουνε στα παιδι� τους μια παραμυθ�νια παιδικ� ηλικ�α. Δεν πρ�πει, �μως, να ξεχν�με πως ο κ�σμος μας δε μοι�ζει καθ�λου με τα παραμ�θια. Κι αν θ�λουμε οι ν�οι να ζ�σουνε στην πραγματικ�τητα και �χι «στη χ�ρα του ποτ�», οφε�λουμε να μην τους προστατε�σουμε απ� αυτ�!
