Το �να τ�ταρτο των Αμερικαν�ν πολιτ�ν, �νας στους δ�κα Ευρωπα�ους και περ�που 54 εκατομμ�ρια �νθρωποι παγκοσμ�ως χρησιμοποιο�νε συστηματικ� αντικαταθλιπτικ�. Με αφορμ� μια συζ�τηση σε προηγο�μενο �ρθρο, θεωρ� �τι οφε�λω να ξεκαθαρ�σω κ�ποια πρ�γματα, �στε να γ�νει κατανοητ� η φ�ση των αντικαταθλιπτικ�ν, αλλ� και των ψυχοφαρμ�κων γενικ�τερα.
Πρ�τα απ� �λα, πρ�πει να γ�νει κατανοητ� η διαφορ� αν�μεσα σε ψυχολ�γο, ψυχ�ατρο, ψυχαναλυτ� και παθολ�γο. Ο ψυχολ�γος ε�ναι �νας επιστ�μονας που �χει ολοκληρ�σει τις σπουδ�ς του σε τμ�μα Ψυχολογ�ας, το οπο�ο εντ�σσεται στα πλα�σια των Ανθρωπιστικ�ν Σπουδ�ν. Εφαρμ�ζει πολλ�ς διαφορετικ�ς μεθ�δους ψυχοθεραπε�ας, προσαρμοζ�μενος με τις ατομικ�ς αν�γκες κ�θε ασθεν� και ΔΕ χορηγε� ψυχοφ�ρμακα. Εργ�ζεται ε�τε ιδιωτικ�, ε�τε σε δομ�ς ψυχικ�ς υγε�ας (αποτοξινωτικ� κ�ντρα, ξεν�νες φιλοξεν�ας ανηλ�κων, κ�ντρα στ�ριξης κτλ). Ο ψυχ�ατρος, ε�ναι �νας επιστ�μονας ο οπο�ος �χει τελει�σει την Ιατρικ� Σχολ� και �χει π�ρει ειδ�κευση στην Ψυχιατρικ�. Εφαρμ�ζει διαφορετικ� μοντ�λο θεραπε�ας απ� τον Ψυχολ�γο, το λεγ�μενο «ιατρικ� μοντ�λο», συνταγογραφε� ψυχοφ�ρμακα και δεν ασκε� ψυχοθεραπε�α. Εργ�ζεται ε�τε ιδιωτικ�, ε�τε σε ψυχιατρικ�ς κλινικ�ς. Ο ψυχ�ατρος, �χει τη δυνατ�τητα, με συν�χιση των σπουδ�ν του να π�ρει και τον τ�τλο του ψυχοθεραπευτ�, �στε να ασκε� και ψυχοθεραπε�α. Ο ψυχολ�γος �χει επ�σης την �δια δυνατ�τητα, μετ� απ� μακρ�χρονες συν�θως μεταπτυχιακ�ς σπουδ�ς. Παθολ�γος, τ�λος, ε�ναι �νας επιστ�μονας ο οπο�ος �χει αποφοιτ�σει απ� τη σχολ� της Ιατρικ�ς, δεν �χει ειδ�κευση στην Ψυχιατρικ� και δεν �χει γν�σεις Ψυχολογ�ας.
Ας δο�με, λοιπ�ν, ποιος απ� αυτο�ς τους επιστ�μονες ε�ναι υπε�θυνος στην Ελλ�δα για τις περισσ�τερες συνταγ�ς ψυχοφαρμ�κων. Ε�ν πιστε�ετε �τι ε�ναι ο ψυχ�ατρος, κ�νετε λ�θος! Ε�ναι ο παθολ�γος! Σε καθημεριν� β�ση οι �λληνες πολ�τες καταναλ�νουνε ψυχ�τροπες ουσ�ες, με την προτροπ� ανθρ�πων που δεν �χουνε γν�σεις στην επιστ�μη της ψυχολογ�ας. Και αν νομ�ζετε �τι το κακ� σταματ�ει εκε�, οφε�λω να σας πω �τι αυτ� ε�ναι το λιγ�τερο!
Ας ξεκαθαριστε�, μιλ�ντας γενικ� για τα ψυχοφ�ρμακα, �τι πρ�κειται για ψυχ�τροπες ουσ�ες, ουσ�ες δηλαδ� που επεμβα�νουνε στη λειτουργ�α του εγκεφ�λου. Μεγ�λο μ�ρος αυτ�ν, ε�ναι ιδια�τερα εξαρτησιογ�νες. Ειδικ� οι ουσ�ες που χορηγο�νται για σοβαρ�ς ψυχασθ�νειες, �πως η σχιζοφρ�νεια, δεν ε�ναι τ�ποτα λιγ�τερο απ� ναρκωτικ�. Δε θ�λω να αναλ�σω το ζ�τημα των οξ�ων ψυχασθενει�ν (σχιζοφρ�νεια, παρ�νοια, διαταραχ� πολλαπλ�ς προσωπικ�τητας κτλ) και της εγκληματικ�ς αντιμετ�πισ�ς τους στην πραγματικ�τητα των ελληνικ�ν ψυχιατρε�ων, γιατ� αυτ� ε�ναι απ� μ�νο του �να τερ�στιο θ�μα, που απαιτο�νται πολλ� �ρθρα για να το καλ�ψουν.
Θα επικεντρωθ� στις ουσ�ες που χορηγο�νται απ� παθολ�γους και ψυχι�τρους, για πολ� πιο διαδεδομ�να προβλ�ματα, �πως οι τραυματικ�ς εμπειρ�ες, οι μαθησιακ�ς δυσκολ�ες και η κατ�θλιψη. Και σε αυτ� την οικογ�νεια ψυχοφαρμ�κων, μεγ�λο μ�ρος των ουσι�ν ε�ναι εξαρτησιογ�νες. Αυτ� που πρ�πει να γ�νει πλ�ρως κατανοητ�, �μως, ε�ναι �τι ακ�μα και να μην ε�ναι �να ψυχοφ�ρμακο εξαρτησιογ�νο σωματικ�, ε�ναι σ�γουρα εξαρτησιογ�νο ψυχικ�.
Τι π�ει να πει αυτ�; Εργαζ�μενη στην αποτοξινωτικ� κοιν�τητα Ιθ�κη, ως ασκο�μενη ψυχολ�γος, β�ωσα την πολυπαραγοντικ�τητα της εξ�ρτησης και τη δυσκολ�α της απεξ�ρτησης. Η δυσκολ�α, �μως, δεν �τανε η σωματικ� αποτοξ�νωση! Σε δι�στημα τρι�ν εβδομ�δων, κατ� μ�σο �ρο, το σ�μα χρ�νιων χρηστ�ν ναρκωτικ�ν �πως η ηρω�νη και η κοκα�νη, αποτοξιν�νεται. Αυτ� σημα�νει �τι ο χρ�στης �χει θεραπευτε� μ�σα σε τρεις εβδομ�δες; �χι β�βαια! Χρει�ζονται δ�ο ολ�κληρα χρ�νια ψυχοθεραπε�ας, για να απεξαρτηθε� ΨΥΧΙΚΑ ο �νθρωπος απ� τις ουσ�ες, το τζ�γο, το σεξ � οτιδ�ποτε �λλο �χει προκαλ�σει την εξ�ρτηση, και μ�λιστα στις περισσ�τερες περιπτ�σεις, αυτ� τα δ�ο χρ�νια δε φτ�νουν!
Το δ�σκολο ε�ναι, να μ�θει ο �νθρωπος να αντιμετωπ�ζει τα ψυχολογικ� του προβλ�ματα χωρ�ς μαγικ� χαπ�κια! Η χημικ�ς εξαρτ�μενη ευτυχ�α, πολ� λ�γο μοι�ζει με τη γν�σια ευτυχ�α. Εκτ�ς του �τι, δεν υπ�ρχει καν�να απολ�τως ψυχοφ�ρμακο που να κυκλοφορε�, το οπο�ο να μην �χει παρεν�ργειες και επιπτ�σεις στην υγε�α, θ�λετε στ’ αλ�θεια να φτ�σετε σε σημε�ο να πα�ρνετε ψυχ�τροπες ουσ�ες για το παραμικρ�; Θ�λετε στ’ αλ�θεια να δ�νετε στα παιδι� σας αντικαταθλιπτικ� και διεγερτικ�;
Κ�ποιο ισχυρ�ζονται πως, σε ορισμ�νες περιπτ�σεις δεν υπ�ρχει �λλη λ�ση. Να σας ενημερ�σω πως, οι περιπτ�σεις για τις οπο�ες δεν υπ�ρχει �λλη λ�ση, εντ�σσονται στην παραπ�νω κατηγορ�α των οξ�ων ασθενει�ν. Για περιπτ�σεις �πως οι περισσ�τερες μορφ�ς μαθησιακ�ν δυσκολι�ν και η κατ�θλιψη, φυσικ� και υπ�ρχουν μακρ�ν καλ�τερες λ�σεις απ� αυτ�ς των φαρμ�κων! Διατ�θεται �να ευρ� φ�σμα διαφορετικ�ν μεθ�δων ψυχοθεραπε�ας, οι οπο�ες δε βασ�ζονται στη χημε�α.
Ας ρ�ξουμε, τ�λος, μια κοντιν�τερη ματι� στο ζ�τημα των παιδι�ν συγκεκριμ�να. Τι μαθα�νει �να παιδ�, �ταν του λ�νε στην ευα�σθητη ηλικ�α των 10, των 12 ετ�ν � στην ακ�μα πιο ευα�σθητη ηλικ�α της εφηβε�ας, �τι θα π�ρει �να μαγικ� χαπ�κι για να του φ�γει η στενοχ�ρια, ο θυμ�ς, η απογο�τευση; Μαθα�νει πως, ο ψυχικ�ς π�νος γιατρε�εται με τη χημε�α. Και αυτ�ν αναζητ� αργ�τερα στη ζω� του, για κ�θε πρ�βλημα που του παρουσι�ζεται. Η συσχ�τιση των παιδι�ν στα οπο�α �χουνε χορηγηθε� ψυχοφ�ρμακα, με τη μετ�πειτα εξ�ρτηση ε�ναι γεγον�ς.
Οι περισσ�τεροι �λληνες, �ταν �χουνε κ�ποιο πρ�βλημα, προτιμο�νε να π�νε στον ψυχ�ατρο, αντ� στον ψυχολ�γο, ακριβ�ς για να π�ρουνε φ�ρμακα. �σο �μορφο και απλ� και να ακο�γεται �τι πα�ρνοντας �να φ�ρμακο γιατρε�εται η καρδι� και η ψυχ� του ανθρ�που, δυστυχ�ς, τα πρ�γματα δεν ε�ναι �τσι. Και δεν πρ�πει να ξεχν�με, πως ακ�μα και η μη εξαρτησιογ�νες ουσ�ες, μπορο�ν να γ�νουνε �κρως εξαρτησιογ�νες ψυχικ�, �ταν εναποθ�τουμε την ευτυχ�α μας σε αυτ�ς. Γιατ�, �πως �λεγε κι �νας παλι�ς και αγαπημ�νος μουσικ�ς μας:
«Πρ�ζες υπ�ρχουνε πολλ�ς. Δεν ε�ναι μ�νο η ηρω�νη. Η ηρω�νη σκοτ�νει. Αυτ� ε�ναι η μ�νη διαφορ�». (Πα�λος Σιδηρ�πουλος)
