Στα τ�λη Οκτωβρ�ου του 1929 ξεσπ� στη Ν�α Υ�ρκη η πρ�τη μεγ�λη παγκ�σμια οικονομικ� �φεση της σ�γχρονης ιστορ�ας, που προκλ�θηκε απ� το χρηματιστηριακ� κραχ της 24ης, τη λεγ�μενη «Μα�ρη Π�μπτη», με καταστροφικ�ς συν�πειες τ�σο στον ανεπτυγμ�νο �σο και στον αναπτυσσ�μενο τ�τε κ�σμο. Το 1932 οι συν�πειες της οικονομικ�ς κρ�σης χτυπο�ν και την π�ρτα της Ελλ�δας, η οπο�α �λως παραδ�ξως βρισκ�ταν και τ�τε σε μια εποχ� ευημερ�ας. Για περ�που 10 ολ�κληρα χρ�νια η οικονομικ� κρ�ση κατ�στρεφε μια προς μια τις οικονομ�ες της δ�σης, �χι μ�νο της Αμερικ�ς αλλ� και της Ευρ�πης. Η κ�θε χ�ρα ξεχωριστ� προσπ�θησε να ξεπερ�σει την κρ�ση με διαφορετικ� τρ�πο, ορισμ�νες εφ�ρμοσαν προγρ�μματα ανακο�φισης και η πολιτικ� τους ζω� π�ρασε αναταραχ�ς, εξωθ�ντας την ιδεολογ�α στα �κρα. Σε �λλα π�λι κρ�τη των οπο�ων οι πολ�τες �ταν απελπισμ�νοι στρ�φηκαν σε δημαγωγο�ς εθνικιστ�ς, �πως τον Αδ�λφο Χ�τλερ. Π�ντως �ταν πρ�δηλο �τι �σο προχωρο�σε η δεκαετ�α της κρ�σης ολο�να και περισσ�τερα κρ�τη αν� την υφ�λιο αποκτο�σαν φασιστικ� � δικτατορικ� καθεστ�τα, καθ�ς αναδεικν�ονταν στο πολιτικ� προσκ�νιο ολοκληρωτικ� � φασιστικ� κιν�ματα. Τελικ� η μεγ�λη κρ�ση τερματ�στηκε σε διαφορετικ� χρ�νο αν� χ�ρα, �μως επισ�μως τη λ�ξη της οικονομικ�ς κρ�σης σ�μανε το ξ�σπασμα του δευτ�ρου παγκοσμ�ου πολ�μου.
Ογδ�ντα χρ�νια περ�που μετ� η υδρ�γειος βρ�σκεται στην �δια κατ�σταση, �σως και χειρ�τερη, γιατ� οι διαστ�σεις του προβλ�ματος ε�ναι μεγαλ�τερες. Τα οικονομικ� μεγ�θη ε�ναι ασ�γκριτα με τη δεκαετ�α του '30, αλλ� και γεωγραφικ� �χουν επηρεαστε� περισσ�τερα κρ�τη. Ωστ�σο, εδ� δεν βρισκ�μαστε να κ�νουμε μ�θημα ιστορ�ας αλλ� ο�τε και οικονομικ� αν�λυση της σημεριν�ν τεκταιν�μενων. Σκοπ�ς ε�ναι να πατ�σουμε στους �μους του παρελθ�ντος για να ατεν�σουμε το μ�λλον. Τουτ�στιν δεν ε�ναι η πρ�τη φορ� που Ελλ�δα περν�ει δ�σκολα, δεν ε�ναι η πρ�τη φορ� που βρισκ�μαστε σε οικονομικ� αδι�ξοδα και κοινωνικ�ς αναταραχ�ς και σ�γουρα δεν θα ε�ναι η τελευτα�α. Δυστυχ�ς η ιστορ�α �χει αποδειχτε� ανακυκλ�σιμο ε�δος, συμβα�νουν τα �δια πρ�γματα ξαν� και ξαν� με το �διο ακριβ�ς επαναλαμβαν�μενο μοτ�βο �σο υπ�ρχει το ανθρ�πινο ε�δος. Αφο� λοιπ�ν κ�ποιες καταστ�σεις ε�ναι αναπ�φευκτες τουλ�χιστον ας μην κ�νουμε εκε�να τα λ�θη που απ' �λα στο σ�νολο ε�ναι τα χειρ�τερα, και αναφ�ρομαι καθαρ� στις ανθρ�πινες ζω�ς.
Ε�ναι πολ� λογικ� κι επ�μενο �που υπ�ρχει φτ�χεια να υπ�ρχει γκρ�νια και φαγωμ�ρα (�πως λ�ει κι ο λα�ς). Υπ�ρχει ανασφ�λεια, φ�βος και πανικ�ς γιατ� στην τελικ� �λοι παλε�ουμε καθημεριν� για να εξασφαλ�σουμε την επ�μενη μ�ρα, κι αυτ� λ�γεται επιβ�ωση. Το πρ�τιστο και πιο βαθι� ριζωμ�νο �νστικτο του ανθρ�που. �μως, ε�ναι ανεπ�τρεπτο στο �νομα μιας πρωτ�γονης επιβ�ωσης να μεταφ�ρουμε τον ν�μο της φ�σης μ�σα στο ν�μο της κοινων�ας. Σαφ�στατα β�βαια η συμπεριφορ� αυτ� δεν ε�ναι αποκλειστικ� κατ�λοιπο της �μφυτης ορμ�ς αλλ� συνδυ�ζεται εξαιρετικ� με τον ν�μο της παγκοσμιοπο�ησης και του κεφαλαιοκρατικο� συστ�ματος που επιτρ�πει τον χωρ�ς περιορισμο�ς και ηθικο�ς φραγμο�ς ανταγωνισμ� – τον οπο�ο με πολ� μαεστρ�α εξωρα�σαμε αποκαλο�μενο «ελε�θερο» ανταγωνισμ�. Ε�ναι απαρ�δεκτο να μετατρ�πουμε αυτ� το �δαφος απ� χ�ρα σε ζο�γκλα �που καθημεριν� καταφα�νεται �τι επιβι�νει μ�νο ο ισχυρ�τερος, αφο� αποδεικν�ουμε τους εαυτο�ς μας κτ�νη που αλληλοεξοντ�νονται στους δρ�μους με δολοφον�ες, ληστε�ες, βιασμο�ς, ξυλοδαρμο�ς, αυτοκτον�ες και απαξι�νουμε το κοινωνικ� και νομικ� μας σ�στημα.
Σκοπ�ς δεν ε�ναι η πολιτικ� κριτικ�, αλλ� μια αληθιν� ματι� στην κοινων�α και τον �νθρωπο ειδικ� σε εκε�νον που βρ�σκεται στην δυσκολ�τερη θ�ση συγκριτικ� με �λλους. Η παρανομ�α δεν ε�ναι λ�ση, ο�τε οι δολοφον�ες, ο�τε οι ξυλοδαρμο� και οι απειλ�ς και κυρ�ως ε�ναι ανεπ�τρεπτες αυτ�ς οι ρατσιστικ�ς και σοβινιστικ�ς τ�σεις �ναντι ασθεν�στερων κοινωνικ�ν ομ�δων (αλλοδαπο�, ηλικιωμ�νοι, ομοφυλ�φιλοι, γυνα�κες και παιδι�) που �χουν γ�νει πολ� μ�δα τ�ρα τελευτα�α. Δεν αρμ�ζει σε εμ�ς, στη κουλτο�ρα μας, στη νοοτροπ�α μας ως �λληνες να αφαν�ζουμε τις «προβληματικ�ς» κοινωνικ�ς ομ�δες για να επιβι�σουν κ�ποιες �λλες. Θεωρ�ες της «φυσικ�ς επιλογ�ς» και της «εξελικτικ�ς πορε�ας των ειδï¿½ν» δεν μπορο�ν να τ�χουν εφαρμογ� σε μια χ�ρα σαν τη δικ� μας, �χι στην χ�ρα που καυχι�ται �τι γ�ννησε τη δημοκρατ�α και την ισονομ�α, �χι στη χ�ρα που κατ�βασε απ� τα δ�ντρα τους δυτικο�ς, �χι στην χ�ρα που απ� �λα τα -και καλ�- δημοκρατικ� συστ�ματα εμε�ς �χουμε το δημοκρατικ�τερο. Γιατ� αν �λοι αυτο� χ�σουν τα δικαι�ματα τους δεν θα αργ�σει η στιγμ� που θα χ�σεις κι εσ� τα δικ� σου, ε�τε ε�ναι το δικα�ωμα στην αξιοπρ�πεια, ε�τε το δικα�ωμα στην τιμ�, ε�τε το δικα�ωμα στην �δια τη ζω�.
Σε το�τες τις εποχ�ς �που η φιλαλληλ�α και η φιλανθρωπ�α πρ�πει να λαμβ�νουν προ�χουσες θ�σεις, εμε�ς επιβ�λουμε τον ν�μο της ζο�γκλας. Επικροτο�με ρατσιστικ�ς και εθνικιστικ�ς πρακτικ�ς �ναντι �λλων ανθρ�πων, καλλιεργο�με τη ξενοφοβ�α και τον σοβινισμ�. Αυτ� πρ�πει να σταματ�σει. Πρ�πει να σταματ�σουμε να αρνο�μαστε τα ν�α δεδομ�να. Μα τι περιμ�ναμε; Δεν �ταν προφαν�ς �τι αυτ� η ξαφνικ� ευμ�ρεια και κατακ�ρυφη αν�πτυξη μ�σα σε 25 χρ�νια �ταν μια φο�σκα που κ�ποια στιγμ� θα �σκαγε; Και φυσικ� �λοι μαζ� τα φ�γαμε. Δεν ε�ναι δυνατ�ν �νθρωποι που 20 χρ�νια πριν ζο�σαν σε χωρι� και �κλεβαν τα φρο�τα απ� τα δ�ντρα γιατ� δεν ε�χαν και που κυκλοφορο�σαν με ρο�χα και παπο�τσια απ� 5ο χ�ρι σ�μερα να ζο�νε σε αστικ� κ�ντρα με τουλ�χιστον μια ιδι�κτητη κατοικ�α και �να εξοχικ� κ�που στην Ελλ�δα. Και τ�ρα που κινδυνε�ουν τα κεκτημ�να μας στρεφ�μαστε εν�ντια στους αλλοδαπο�ς που -και καλ�- μας π�ραν τις δουλει�ς και σκοτ�νουμε ηλικιωμ�νους για να τους βουτ�ξουμε τη πενιχρ� τους σ�νταξη και στην�μαστε στις συγκεντρ�σεις κ�ποιων φασιστικ�ν κομμ�των και τους ψηφ�ζουμε και λ�με καλ� κ�νουν που κακοποιο�ν �σους δεν αν�κουν στο «περ�φανο» γ�νος των Ελλ�νων και μ�νουν και ατιμ�ρητοι. Αυτ� ε�ναι ντροπ� και α�σχος! Φυσικ� δεν ε�ναι �λοι στην �δια μο�ρα και ιδ�ως σ�μερα υπ�ρχουν �νθρωποι που στ�νονται στα κοιν� συσσ�τια για �να πι�το φα�. Πρ�πει �μως να προσαρμοστο�με σ' αυτ� γιατ� τ�ρα αυτ� �χουμε μπροστ� μας, πρ�πει να σταθο�με σαν βρ�χοι ακλ�νητοι και �μεμπτοι, �στε να αντιμετωπ�σουμε με αξιοπρ�πεια, γενναι�τητα και κυρ�ως ανθρωπι� τις σημεριν�ς συνθ�κες, �στε να μπορ�σουμε να δ�σουμε και �να τ�λος. Ε�μαστε �λοι �σοι προς �σους κυρ�ως αναφορικ� ως προς τις ανθρ�πινες ζω�ς, δεν υπ�ρχουν λιγ�τερο �νθρωποι ο�τε λιγ�τερο σημαντικ�ς ζω�ς και �λες χρ�ζουν �διας προστασ�ας και σεβασμο�.
