Κι απ� τι ε�ναι τελικ� φτιαγμ�νος �νας κ�σμος, τ�σο ε�θραυστος, �σο η �δια η σιωπ�; Με ποια υλικ� χτ�ζονται οι ανθρ�πινες σχ�σεις και ποιοι παρ�γοντες ορ�ζουν τα θεμ�λια της �διας της ζω�ς; Τ�σσερις το�χοι, �να τρ�γωνο σ�μπλεγμα αλληλο-�ρνησης αν�ληψης ευθυν�ν, μ�α μ�σκα απ� χαρ�, εκκωφαντικ�ς σιωπ�ς, ανο�σιες χειρονομ�ες και ανα�τιες καλοσ�νες, σε �να σκηνικ� σαθρ�τητας και φαυλ�τητας, κρ�τοι γ�λιων και κεν�τητα στο μ�σα της ψυχ�ς, συνθ�τουν περ�τεχνα �ναν κ�σμο φτιαγμ�νο απ� γυαλ�. Αιχμηρ�ς, κοφτερ�ς, επικ�νδυνος και συν�μα γυαλιστερ�ς, φωτειν�ς και δι�φανος, ο «Γυ�λινος Κ�σμος» του Τενεσσ� Ου�λιαμς, �ρθε και στην Θεσσαλον�κη στην σκην� του πολυχ�ρου ΑΥΛΑΙΑ μ�χρι και τις 20 Μαρτ�ου, για να μας αποδε�ξει π�σο ε�θραυστες ε�ναι οι ανθρ�πινες σχ�σεις.
�να κρ�μα ανθρ�πινων ταλαιπωρημ�νων ηρ�ων, διαμορφ�νει �ναν μικρ�κοσμο της σ�γχρονης κοινων�ας. Α�ριστη, �χρονη, χωρ�ς πατρ�δα, γεωγραφικ� μ�κος και πλ�τος η ιστορ�α ταυτ�ζεται με την σ�γχρονη πραγματικ�τητα. Το �ργο αναπν�ει στο σ�γχρονο τ�ρα, χ�ρη στην διαχρονικ�τητα του αγ�να που ο καθ�νας καταβ�λει. Εκε�νος που πασχ�ζει να εξασφαλ�σει την σιγουρι�, να κερδ�σει την ασφ�λεια και να παλ�ψει για την ελευθερ�α, αντιπαλε�οντας την αβεβαι�τητα, την κηδεμον�α και τον �λεγχο που επιβ�λλονται απ� τις παρο�σες κοινωνικ�ς και οικονομικ�ς συνθ�κες. Μ�α μητ�ρα που προσπαθε� να ισορροπ�σει αν�μεσα στο απαιτητικ� σ�μερα με τα φαντ�σματα αναμν�σεων μιας �νδοξης εποχ�ς που την προσπ�ρασε. �νας γιος που οραματ�ζεται �ναν κ�σμο απαλλαγμ�νο απ� την βιοποριστικ� αγων�α και την πεζ� καθημεριν�τητα, λ�τρης �πως κι ο πατ�ρας του των μακριν�ν αποστ�σεων. Μ�α κ�ρη που εγκλωβισμ�νη μ�σα στον δικ� της γυ�λινο κ�σμο, παλε�ει με την αναπηρ�α της να αντιληφθε� το �ξω και να εδραι�σει την οντ�τητ� της, με �ποια ελαττ�ματα στην κοινων�α. �λοι τους με μια κοιν� αναμον�. Περιμ�νοντας κ�τι που θα αλλ�ξει την ζω� τους. �νας ξ�νος, επισκ�πτης π�νω στον οπο�ο βασ�ζουν τις προσδοκ�ες τους και μια απογο�τευση, θα ραγ�σουν το γυαλ�. Στο πρ�σμα του γυ�λινου κ�σμου, �νας κ�σμος θρυμματ�ζεται κι �νας �λλος πυρακτ�νεται απ� τα συντρ�μμια του για να χτ�σει μια ν�α ζω�. Συναντ�σαμε την Ναταλ�α Τσαλ�κη, και μας μ�λησε για την τ�χνη, τις δυσκολ�ες και τις απαιτ�σεις της σ�γχρονης πραγματικ�τητας και το β�θος που πρ�πει να βουτ�ξουμε στην ψυχ�. Αλ�θεια, τι αντικατοπτρισμο�ς κρ�βει το γυαλ� π�σω απ� την σκην� και ποια η οπτικ� του στην ζω�;
Νικ�λας Βουκκαλ�ς: Πρεμι�ρα με �να γεμ�το θ�ατρο ΑΥΛΑΙΑ κι �να κοιν� που ενθουσι�στηκε, ανταποκρ�θηκε και �φυγε με πολλ� αλ�θεια και γεμ�τη ψυχ�. Η παρ�σταση αν�βηκε δυο σεζ�ν στην Αθ�να. Τ�ρα πλ�ον με την �νοδο στην Θεσσαλον�κη, μιλ�με για συν�χεια μιας τρ�της σεζ�ν. Το �ργο επαναλαμβ�νεται. Σας απασχολε� το θ�μα της επαν�ληψης; Πως μ�λησε μ�σα σας το χειροκρ�τημα του κ�σμου;
Ναταλ�α Τσαλ�κη: Ε�μαι πολ� ευχαριστημ�νη με το αποτ�λεσμα της συνεργασ�ας με τους τεχνικο�ς και υπευθ�νους του θε�τρου ΑΥΛΑΙΑ. Λειτο�ργησαν �λα �ρτια, �ψογα κι επαγγελματικ� δ�νοντας στην παρ�σταση την �δια ποι�τητα κι αξ�α με αυτ� της Αθ�νας. Μ�χρι τ�ρα δεν �χω επαναλ�βει ποτ� παρ�σταση. Η αλ�θεια ε�ναι �τι κουρ�ζομαι. Ε�ναι η βασικ� δυσκολ�α του επαγγ�λματος �λων των ηθοποι�ν. Κ�θε βρ�δυ να πρ�πει να επαναλαμβ�νεις μια παρ�σταση με τα �δια λ�για και τις �διες σκην�ς, τον �διο ρ�λο. Ε�ναι πολ� φθοροποι�. �ταν �μως �χεις στα χ�ρια σου �να μεγ�λο κλασσικ� �ργο, δ�σκολα κουρ�ζεσαι. Η απ�ντηση τ�τε �ρχεται απ� μ�νη της. �ταν δεις �τι εξαντλε�σαι και δεν �χεις �λλο να βγ�λεις απ� μ�σα σου, πρ�πει να σταματ�ς. Αυτ� το �ργο, περι�ργως κ�θε βρ�δυ, κ�τι �χει να σου πει καινο�ργιο.
Ο ηθοποι�ς, πιστε�ω πρ�πει να βρ�σκει στοιχε�α αναν�ωσης στο �ργο μ�σα, για να μην κουρ�ζεται ο �διος και κατ’ επ�κταση να μην κουρ�ζει και το κοιν�, να μην υπ�ρχει κορεσμ�ς. Οφε�λει να ψ�ξει καινο�ργια στοιχε�α προκειμ�νου να ερεθιστε�. Τ�σο το �ργο �σο κι οι ρ�λοι του, �χουν τ�τοιο β�θος που δεν σε κουρ�ζουν. Κι �νας απ� τους λ�γους που αποφ�σισα να �ρθω στην Θεσσαλον�κη, �ταν κι αυτ�ς. Αισθαν�μουν �τι θα μου δ�σει �να ερ�θισμα καινο�ργιο. Μια αναν�ωση τ�σο για τον ρ�λο �σο και για το �ργο. Κι �ταν επιθυμ�α πρ�γματι ετ�ν. �θελα να ανανεωθ� με την αλλαγ� του περιβ�λλοντος, του χ�ρου, του κοινο� και τελικ� λειτο�ργησε. Στην πρεμι�ρα οι θεατ�ς �πιασαν στοιχε�α της παρ�στασης, που αντ�θετα στην Αθ�να π�ρασαν απαρατ�ρητα. Ε�ναι σημαντικ� για εμ�ς τους ηθοποιο�ς να αντιλαμβαν�μαστε �τι ο θεατ�ς δ�χεται και εισπρ�ττει το γ�λιο, την συγκ�νηση, το δ�κρυ, την χαρ�, ως εν�ργειες κατ� την δι�ρκεια της παρ�στασης.
Ν.Β.: �χετε υποστηρ�ξει πως το οπλοστ�σιο εν�ς καλλιτ�χνη, ε�ναι η ζω� του, οι εμπειρ�ες του και οι ρυτ�δες του. Ρυτ�δες σωματικ�ς αλλ� και ψυχικ�ς. Συνδυασμ�ς της ωριμ�τητας με την νεανικ�τητα;
Ν.Τ.: Ε�ναι �λα μαζ�. Οι ψυχικ�ς ρυτ�δες κυρ�ως, γιατ� το πρ�σωπο καθρεπτ�ζει την ψυχ�, δ�νουν β�θος στον ρ�λο. Ε�ν δεν τις κουβαλ�ς και δεν τις διατηρε�ς σε πρ�το επ�πεδο, προσπαθ�ντας να τις κρ�ψεις και να καμωθε�ς �τι δεν υπ�ρχουν, δεν μπορε�ς να βρεις την αλ�θεια των ηρ�ων. Οι σωστ� σκιαγραφημ�νοι �ρωες, �χουν β�θος, πληγ�ς, αδυναμ�ες, ρωγμ�ς για να �χουν θεατρικ� οντ�τητα, σκηνικ� παρουσ�α, για να μπορε� να ταυτιστε� ο κ�σμος, οι θεατ�ς. Για να ταυτιστε� ο θεατ�ς με τον ηθοποι�, οι ρωγμ�ς πρ�πει να μην �χουν ξεχαστε�, να μην εχουν καλυφθε�. Ε�ναι μια πολ�πλοκη διαδικασ�α, που πρ�πει να κ�νει ο καλλιτ�χνης, γιατ� �πως κι ο �νθρωπος, �τσι κι ο ηθοποι�ς πρ�πει να μην αρνε�ται τ�σο τα ελαττ�ματ� του �σο και τις αδυναμ�ες του. Μ�νο με την παραδοχ� και την αποδοχ� τους, θα προχωρ�σεις και να ενηλικιωθε�ς. Κουβαλ�ντας τις εμπειρ�ες και τις ρωγμ�ς σου με δι�θεση να τις μοιραστε�ς με τον κ�σμο. Να δε�ξεις �τι υπ�ρχουν και ε�σαι αδ�ναμος απ�ναντ� τους. Και τ�τε απευθυν�μενος στο κοιν� ο ηθοποι�ς λ�ει: «Ανο�ξτε λοιπ�ν κι εσε�ς τον εαυτ� σας, να συνομιλ�σουμε.» Ε�ναι μια συνομιλ�α αν�μεσα σε ανθρ�πους ε�θραυστους και τρωτο�ς.
Η δουλει� του καλλιτ�χνη ε�ναι να βουτ�ει, πρ�γμα που προ�ποθ�τει ταλ�ντο, προ�πηρεσ�α, σιγουρι� κι ασφ�λεια. �ταν ξεκιν�ς �να �ργο, �χοντας εφοδιαστε� με αυτ� τα χαρακτηριστικ�, ε�ναι σαν μ�λις να γενν�θηκες. Και συμφων� πως ο καλλιτ�χνης οφε�λει να κουβαλ�ει αυτ� τη νεανικ�τητα, ως και παιδικ�τητα σε �λη του την πορε�α. Αλλι�ς, δεν μπορε� να ανακαλ�ψει αυτ� την αλ�θεια που ψ�χνουμε. Μια αλ�θεια αναγνωρ�σιμη μ�νο στην περ�οδο του παιδιο� που κουβαλ�με μ�σα μας. �ταν λοιπ�ν το περιορ�σουμε και του β�λουμε στεγαν�, δεν το αφ�νουμε να αναπνε�σει. �πως �ταν δεν αφ�νεις �να παιδ� να αναπνε�σει. Ο καλλιτ�χνης οφε�λει να ε�ναι π�ντα παιδ�, για να μην αλλοτρι�νεται, να αναγεννι�ται, να ανανε�νεται και να δ�νει στους θεατ�ς την νεανικ�τητα και την παιδικ�τητα που ψ�χνουν �ταν παρακολουθο�ν �να θεατρικ�.
Ν.Β.: �ρα ουσιαστικ�, ο καλλιτ�χνης πρ�πει να εκτεθε� και να τσαλακωθε� προκειμ�νου να επικοινων�σει με το κοιν�…
Ν.Τ.: Αυτ� ε�ναι που κ�νει τον θεατ� να ταυτ�ζεται. Ο ρ�λος ε�ναι ο �νθρωπος. Δεν βλ�πουμε τον ρ�λο στην σκην�, βλ�πουμε τον καλλιτ�χνη. Δεν �ρχεσαι να δεις την Αμ�ντα να προχωρ� στην σκην�, �ρχεσαι να δεις την Ναταλ�α που θα σου βγ�λει �λο τον ψυχισμ� της, �τι κουβαλ�ει μ�σα της. Κι �σο πιο αληθιν� ε�ναι τ�σο πιο πολ� σε κερδ�ζει. Διαφων� με την φρ�ση «μπα�νω στο πετσ� εν�ς ρ�λου». Ε�σαι εσ�, ο εαυτ�ς σου, ο χαρακτ�ρας σου κι η ζω� σου, οι εμπειρ�ες σου. �τσι θα δελε�σεις τον θεατ�, να ανοιχτε� κι αυτ�ς χωρ�ς να το καταλ�βει.
Ν.Β.: Αν και το �ργο ε�ναι γραμμ�νο το '44, οι χαρακτ�ρες, �χουν μια αισθητικ� του σ�γχρονου σ�μερα. Καθρεπτ�ζει �λη την σ�γχρονη αβεβαι�τητα της εποχ�ς και συμπυκν�νει τους φ�βους, την ανυπομονησ�α για αλλαγ�, εισβ�λλοντας στην κατακερματισμ�νη ψυχ� του θεατ�. Πως καταφ�ρνει �να τ�σο παλι� �ργο να �χει οντ�τητα και αιτ�α �παρξης και στο σ�μερα;
Ν.Τ.: �ταν πρωτο-γρ�φεται �να �ργο, κανε�ς δεν ξ�ρει την πορε�α και την εξ�λιξ� του. Ο κ�θε συγγραφ�ας ξεκιν� τοποθετ�ντας στο χαρτ� την ψυχ� του �σο πιο αληθιν� μπορε�. Το �ργο στην π�ροδο των χρ�νων δοκιμ�ζεται. Υπ�ρχουν κι �λλα �ργα του Ου�λιαμς που δεν ε�ναι τ�σο κλασσικ� και διαχρονικ�. Αυτ� το �ργο ε�ναι διαχρονικ�. �χει δοκιμαστε� μ�σα απ� τα χρ�νια, βρ�σκοντας ανταπ�κριση σε δι�φορα κοιν�, διαφ�ρων χρονολογι�ν και διαφ�ρων εθνοτ�των. Η αλ�θεια κι η ζω� του συγγραφ�α, κατ�φερε να αγγ�ξει περισσ�τερο απ� τα �λλα του �ργα, επειδ� ε�ναι ο εαυτ�ς του μ�σα. Για αυτ� κι ε�ναι λ�γα τα �ργα που θεωρο�νται αμιγ�ς κλασσικ� και διαχρονικ�. Αυτ� το �ργο βρ�σκει ανταπ�κριση αφεν�ς επειδ� κουβαλ� αλ�θεια, αφετ�ρου επειδ� μιλ� για �ναν κοινωνικ� περ�γυρο αν�λογο με τον σημεριν�. �χι μ�νο για �λη αυτ� την οικονομικ� αν�χεια που περιστοιχ�ζει τον κ�σμο, αλλ� κυρ�ως για τον ψυχισμ� και τον εγκλεισμ� των ηρ�ων, που τον βλ�πουμε �ντονα και σ�μερα γ�ρω μας. Για κ�ποιον λ�γο, ο κ�θε θεατ�ς, εντοπ�ζει στοιχε�α και ταυτ�ζεται. Η αγων�α του �ρωα, του κ�θε ρ�λου, να ξεφ�γει να βρει διεξ�δους, να αποδρ�σει, πως χειρ�ζεται την καθημεριν�τητ� του, την ζω� του, τα �νειρα που κ�νει. Σε κ�θε �ργο, ο κ�θε ρ�λος, μιλ�ει στο καθ�να μας, με β�ση τις αν�γκες μας. Αν�λογα με το μ�γεθ�ς του, την ποι�τητ� του, τον τρ�πο σκ�ψης του, την κουλτο�ρα του. Ε�ναι πολ� προσωπικ� ιστορ�α που δεν μπορε� να την αναλ�σει κανε�ς. Αυτ� ε�ναι η αξ�α της τ�χνης, να συνομιλε� μυστικ� με τον καθ�να. Σιωπηλ�ς συζητ�σεις.
Ν.Β.: Δεσποτικ� μορφ�, ριζωμ�νη στην σκ�ψη του Τενεσ� Ου�λιαμς, υπερπροστατευτικ� κι αγχ�δης, αγχωτικ� και τελειομαν�ς και με στρατιωτικ� πειθαρχ�α. Αμ�ντα! Τα υλικ� για τον ρ�λο, �ρχονται σε πλ�ρη αντ�θεση, με την γν�ριμη προσωπικ�τητα της Ναταλ�ας Τσαλ�κη, �τσι �πως την συνηθ�σαμε στην μικρ� οθ�νη. Εσε�ς πως νοι�σατε �ταν κληθ�κατε πρ�τη φορ� να «συνομιλ�σετε» με την ηρω�δα;
Ν.Τ.: Ε�ναι περ�εργη η τηλε�ραση. �ταν κ�νεις �να σ�ριαλ που επαναλαμβ�νεται κ�θε μ�ρα μετ� απ� τ�σα χρ�νια και θα ν�μιζε κανε�ς �τι ε�μαι συν�χεια στην τηλε�ραση – εν� δεν �χω κ�νει πολλ� σ�ριαλ – ο κ�σμος δημιουργε� μια εικ�να που �χει �μεση σχ�ση με την πραγματικ�τητ� μου, �μως δεν ε�ναι μ�νο αυτ�. Η λειτουργ�α της τηλε�ρασης, ε�ναι πολ� διαφορετικ� απ� την λειτουργ�α του θε�τρου. Π�ς συνομ�λησα λοιπ�ν με τον ρ�λο της Αμ�ντα; �πως σε κ�θε ρ�λο. Αφ�νοντας χ�ρο να ανθ�σει μ�σα μου, να δημιουργηθε�, πα�ρνοντας στοιχε�α συνειδητ� κι ασυνε�δητα. Εισ�λθα στον κ�σμο της εποχ�ς του συγγραφ�α, προσπαθ�ντας να αισθανθ� πως �ταν. �πως σε κ�θε ρ�λο ψ�χνεις απ� αυτ� που κουβαλ�ς και την �ρευνα που κ�νεις γ�ρω απ� τον συγγραφ�α. Τους ρ�λους τους �χουμε �λοι μ�σα μας. Τους κουβαλ�με. Δεν υπ�ρχει στοιχε�ο εν�ς θεατρικο� �ρωα που να μην εμπερι�χεται στον καθ�να μας. Απ� τον πιο συνηθισμ�νο μ�χρι τον πιο ακρα�ο. Αυτ� ε�ναι η δουλει� μας, να σκ�ψουμε μ�σα μας και να τον ανακαλ�ψουμε. Να ρ�ξουμε φως σε αυτ� τα στοιχε�α που σκιαγραφο�ν �ναν �ρωα. Πολλ�ς μητ�ρες �χουν πολλ� στοιχε�α της Αμ�ντας. Εδ� ε�ναι μεγεθυμ�να τα πρ�γματα, δοσμ�να στην υπερβολ� τους, γιατ� αυτ� ε�ναι η απα�τηση του θε�τρου. Δεν ε�ναι ντοκιμαντ�ρ. Η αγ�πη που ερ�μην μας γ�νεται καταπ�εση, καταλ�γει σε ευνουχισμ�. Η προσπ�θεια μιας μητ�ρας που �χει εγκαταλειφθε� απ� τον �νδρα της και �χει απαξιωθε� η θηλυκ�τητα της, να απαγκιστρωθε� απ� τα παιδι� της. Οι μητ�ρες σαν την Αμ�ντα, γεμ�ζουν το κεν� τους τρ�γοντας απ� τις σ�ρκες των παιδι�ν τους, ρουφ�ντας ζω� απ� τα παιδι� τους. Κι αν δεν �ταν τ�σο υπερβολικ� γραμμ�νο, δεν θα μπορο�σε κ�ποιος να βρει στοιχε�α δικ� του και να ταυτιστε�. Κι εγ� τα �νοιωσα με την κ�ρη μου πολλ�ς φορ�ς, τα οπο�α �μως τα χειρ�ζομαι �πως οφε�λει να κ�νει κ�θε γονι�ς για να μην φτ�νει σε υπερβολ�ς.
Ν.Β.: �πως �ντονα αποτυπ�νεται αυτ� η μορφ� πειθαρχ�ας σε μια φρ�ση που σε καθηλ�νει στο �ργο. Η Αμ�ντα καλε� την κ�ρη της, να κ�νει μια ευχ� στο φεγγ�ρι κι ο ακρωτηριασμ�ς της προσωπικ�τητας της κ�ρης, φα�νεται �κδηλα με την ερ�τησ� της : «πες μου τι θες να ευχηθ�»…
Ν.Τ.: Ε�ναι ανατριχιαστικ� ατ�κα αυτ�. Δε�χνει π�σο πολ� κατευθ�νει και καθοδηγε� την ψυχ� του παιδιο�. Μα π�σες μητ�ρες δεν το κ�νουν αυτ�; Εδ� αποδ�δεται μεγεθυμ�νο και υπερβολικ�, αλλ� για σκεφτε�τε π�σες φορ�ς γ�νεται αυτ� στην καθημεριν�τητα μιας οικογ�νειας; Απ� μεγ�λες αποφ�σεις: τι θα κ�νεις στην ζω� σου, - που προεπιλ�γω εγ� (μητ�ρα) και σε κατευθ�νω- χωρ�ς να το �χεις συνειδητοποι�σει / μ�χρι το : ποιον θα παντρευτε�ς και πως θα μεγαλ�σεις τα παιδι� σου… �λα αυτ� συμπυκν�νονται σε αυτ� την φοβερ� φρ�ση. «Τι θες να ευχηθ� μητ�ρα». Ο�τε καν, τι να ευχηθ�…
Η μητ�ρα δεν το εισπρ�ττει. Δεν το καταλαβα�νει, το θεωρε� φυσικ�. Νομ�ζει �τι θα κ�νει καλ� στο παιδ�. Αλλ� παρ�λληλα για να μην την δο�με μ�νο ακρα�α και αρνητικ� την Αμ�ντα – γιατ� �χει και τις ανθρ�πινες πτυχ�ς της – διατηρε� μια παιδικ�τητα, μια αφ�λεια – �λα αυτ� δεν τα κ�νει συνειδητ� – που την κ�νουν συμπαθ�. Γιατ� αλ�μονο να μην ε�ναι συμπαθ�ς η ηρω�δα, πως θα μπεις στον ρ�λο εν�ς ανθρ�που που δεν τον συμπαθε�ς, αν δεν καταλ�βεις τις αιτ�ες του και τον δικαιολογ�σεις; �χει μια αφ�λεια, μια τρυφερ�δα, �να παιδ� που δεν �χει μεγαλ�σει.
Ν.Β.: Σε �λη την δι�ρκεια του �ργου, η μητ�ρα απαγορε�ει στον γιο να χαρακτηρ�ζει την αδελφ� του: αν�πηρη. Στο τ�λος �μως η �δια εκρ�γνυται και χρησιμοποιε� την �δια λ�ξη. Π�σο σημαντικ� ε�ναι να αποδεχθο�με μια κατ�σταση και να την εξωτερικε�σουμε; Π�ρα απ� τα �ρια του �ργου, ποια η σχ�ση της Ναταλ�ας με τις λ�ξεις; Υπ�ρχουν λ�ξεις που να σας φοβ�ζουν;
Ν.Τ.: �χι δεν υπ�ρχουν και γενικ�ς προσπαθ� να μην με φοβ�ζει τ�ποτε. Κι αν υπ�ρχουν φ�βοι και φοβ�ες, οφε�λω να τα αντιμετωπ�σω. Ο φ�βος ε�ναι ο χειρ�τερος σ�μβουλος του ανθρ�που. Ε�ναι πιο π�νω κι απ� το μ�σος κι απ� την κακ�α. Η προσπ�θεια της Αμ�ντα να με�νει εγκλωβισμ�νη στον φανταστικ� της κ�σμο, της �χει επιβ�λει να ξεχν�, να μην βλ�πει πρ�γματα που την επαναφ�ρουν στην πραγματικ�τητα. �πως ε�ναι η αναπηρ�α της κ�ρης της. �χει απαγορε�σει τ�σο ωμ� να αναφ�ρεται καν αυτ� η λ�ξη. Την βγ�ζει απ� τον κ�σμο της. Αυτ� ε�ναι η δυσκολ�α του ρ�λου της Αμ�ντα. Ζει με το �να π�δι στο σ�μερα, την πραγματικ�τητα και με το �λλο στην φαντασ�α. Αυτ� �ταν που με δυσκ�λεψε στο ρ�λο. Και στο τ�λος η απελπισ�α η οπο�α �ρχεται με τη μη ευ�δωση της επ�σκεψης του νεαρο� στο σπ�τι, την οδηγε� σε ξ�σπασμα και αρθρ�νει αυτ� που φοβ�ται να αρθρ�σει. �τι �κρυβε μ�σα της ξεχ�νεται και ξεσπ�ει. �λοι μας �χουμε κοιν�ς αλ�θειες, κοιν�ς φοβ�ες που αρνο�μαστε να αντιμετωπ�σουμε. �ταν κ�ποιος καταφ�ρει να τις εξωτερικε�σει, αποκλε�εται να μην βρει ανταπ�κριση. Αυτ� �μως θ�λει τ�λμη και γενναι�τητα.
Ν.Β.: Υπ�ρχει κ�τι το οπο�ο προσμ�νουμε μα π�ντα αργε� να �ρθει. Αυτ� την προσμον� και την ελπ�δα μας, για κ�τι καλ�τερο, οφε�λει – �χει β�σεις για να υπ�ρχει – � μ�πως πρ�πει να συμβιβαστο�με με το παρ�ν και να κοιτ�ξουμε να διαχειριστο�με το τ�ρα;
Ν.Τ.: Θεωρ� �τι ε�ναι μεγ�λο λ�θος και πολ� απατηλ� να μεταθ�τουμε τις επιθυμ�ες μας στο α�ριο. Ετσι μπορε� να μην �ρθει ποτ� αυτ� το α�ριο, τελει�νει κ�ποια στιγμ� η ζω� μας και συνειδητοποιο�με �τι δεν ζ�σαμε τ�ποτε. Ε�μαι υπ�ρμαχος του τ�ρα. Στην παρ�σταση, βλ�πουμε πως �λοι μεταθ�τουν τις ελπ�δες και τα ζητο�μεν� τους, σε κ�ποιον �λλο � σε κ�ποια �λλη στιγμ� στο μ�λλον. Και λ�ει κι ο �διος ο �ρωας, στην αρχ�, «αυτ� το κ�τι για το οπο�ο συνεχ�ζουμε να ζο�με». Ε�ναι μεγ�λο λ�θος, δηλ�νει εγκλεισμ� μιας κοινων�ας, την απογο�τευσ� της. Ε�ναι αυτ� που λε�πει σ�μερα, αυτ� που συμβα�νει γ�ρω μας, στην Ελλ�δα. Περιμ�νουμε �λοι κ�ποιον απ� μηχαν�ς θε�, �τι κ�ποια στιγμ� θα τελει�σει η κρ�ση, κ�ποια στιγμ� θα αναπτυχθε� η Ελλ�δα, κ�ποια στιγμ� θα… αλλ� στην πραγματικ�τητα τ�ποτε δεν γ�νεται μ�νο του. Ε�ναι πολ� σημαντικ�ς εχθρ�ς και κ�νδυνος, να περιμ�νουμε κ�τι στο μ�λλον, �ξω απ� εμ�ς.
Ν.Β.: Μπορε� το θ�ατρο να συγκιν�σει, να αφυπν�σει, να διαμορφ�σει συνειδ�σεις και να προσφ�ρει στο κοινωνικ� σ�νολο προς �φελος αυτο�;
Ν.Τ.: Η τ�χνη απευθ�νεται στον καθ�να, αν�λογα με τις αναζητ�σεις του. Δεν ε�ναι �μως διδακτικ�ς ο ρ�λος της, δεν ε�ναι ο�τε επιστ�μη, ο�τε θεωρ�α. Λειτουργε� μακροπρ�θεσμα. Σαν την παιδε�α, καλλιεργε�ται, διαμορφ�νοντας συνειδ�σεις αλλ� θ�λει χρ�νο, επ�γνωση και συμμετοχ� του θεατ�. Δεν γ�νεται τ�ποτε ερ�μην του και εν αγνο�α του. �ταν παρακολουθε�ς μια παρ�σταση, πρ�πει να ξ�ρεις γιατ� την προτιμ�ς, γιατ� συμμετ�χεις και πως συμμετ�χεις. Πως χρησιμοποιε�ς αυτ� που θα εισπρ�ξεις. Θ�λει ενεργ� συμμετοχ�. Μακροπρ�θεσμα καλλιεργε� την ψυχ� σου και κατ’ επ�κταση β�ζει σε μια λειτουργ�α και το μυαλ�. Ο Διον�σιος Σολωμ�ς �λεγε μ�λιστα χαρακτηριστικ�: «Πρ�πει πρ�τα με δ�ναμη να συλλ�βει ο νους, κι �πειτα η καρδι� θερμ� να αισθανθε� �τι ο νους συν�λαβε.»
Ν.Β.: Στο �ργο, αν και θα περ�μενε κανε�ς, η πιο τραγικ� μορφ� να ε�ναι η Λ�ρα με την αναπηρ�α της, φα�νεται πως την μεγαλ�τερη τραγικ�τητα εν αγνο�α της βι�νει η Αμ�ντα, η μητ�ρα. Ωστ�σο, ισοδ�ναμα οι τρεις χαρακτ�ρες, υποστηρ�ζονται και προβ�λλονται στην σκην� χωρ�ς να αφαιρε� δυναμικ� καν�νας απ� τον �λλο…
Ν.Τ.: Αυτ� ε�ναι για μ�να η αξ�α και η σημασ�α �λου του �ργου. Οι μεγ�λοι συγγραφε�ς, σκιαγραφο�ν σε πολ� β�θος �λους τους ρ�λους, ε�τε λ�νε πολλ�, ε�τε λ�νε λ�γα. Συν�θως οι πιο δ�σκολοι ρ�λοι, ε�ναι αυτο� που λ�νε τα πιο λ�γα. «Πατ�ρας» της υποκριτικ�ς αυτ�ς τεχνικ�ς της λιτ�τητας, ε�ναι ο �ντον Τσ�χωφ, που με δ�ο ατ�κες, καταφ�ρνει να διαμορφ�σει χαρακτ�ρα, βασισμ�νο π�νω σε δ�ο μ�νο στοιχε�α. Τ�τοιοι ρ�λοι ε�ναι απαιτητικο�, γιατ� οφε�λουν να αναπτυχθο�ν συνολικ� επ� σκην�ς και σε β�θος αλλ� με πολ� λ�γα στοιχε�α. Στην προκειμ�νη περ�πτωση, ε�ναι �λοι οι ρ�λοι εξ�σου αναπτυγμ�νοι και σκηνοθετημ�νοι σε β�θος. Δεν πιστε�ω �τι �να �ργο ε�ναι καλ� να μ�νει σε �ναν ρ�λο, εκτ�ς αν υπ�ρχει κ�ποιος λ�γος. Θεωρ� για μ�να, �τι η Αμ�ντα ε�ναι το πιο τραγικ� πρ�σωπο. Δεν �χει επ�γνωση της τραγικ�τητ�ς της. Η Λ�ρα �χει καταλ�βει �τι ε�ναι αν�πηρη. �τι ντρ�πεται, �τι δεν μπορε� να κ�νει κ�τι χρ�σιμο. �μως η επαφ� της με τον Τζ�μ και το φιλ�, της �δωσε μια αισιοδοξ�α και μια ελπ�δα που μπορε� να την ακολουθ�σει σε �λη την υπ�λοιπη ζω� της. �τι αξ�ζει να ζ�σει �στω και μ�νο για αυτ�. Η Αμ�ντα σε αντ�θεση, δεν �χει π�ρει τ�ποτε. Ε�ναι καταδικασμ�νη και κατακρεουργημ�νη. Δεν �χει που να σταθε� και να στηριχθε�, νομ�ζει �τι ε�ναι ευτυχισμ�νη εν� ε�ναι πολ� δυστυχ�ς. �σο πιο πολ� καταλαβα�νουμε π�σο τραγικ� ε�ναι η κατ�σταση που ζο�με, τ�σο πιο πολ� αγωνιζ�μαστε να φτι�ξουμε �ναν κ�σμο φανταστικ� που να ακυρ�νει τον πραγματικ�. �χω συναντ�σει πολλο�ς ανθρ�πους που μ�σα απ� την φλυαρ�α και το συνεχ�ς κι εκκωφαντικ� γ�λιο τους, καλ�πτουν την κατ�θλιψ� τους.
Ν.Β.: Σε �ναν χ�ρο �πως το θ�ατρο που β�λλεται με την παρο�σα οικονομικ� δυσπραγ�α, ποια εφ�δια πρ�πει να �χουν τα παιδι� στην τ�χνη και πως μπορο�ν να κερδ�σουν την αλ�θεια, την διαφ�νεια και την ειλικρ�νεια του ηθοποιο�;
Ν.Τ.: Δεν αν�κω στους ανθρ�πους που τους αρ�σει να δ�νουν συμβουλ�ς. Αντ�θετα ε�μαι απ� αυτο�ς που τους αρ�σει να διδ�σκονται. Βλ�πω τον εαυτ� μου να �χει επιθυμ�α να διδαχθε� απ� τους ν�ους. Ε�ναι πολ� σοφ� να διδαχθο�με κι απ� τους ν�ους αλλ� κι απ� τα παιδι�. Π�ντα υπ�ρξα θιασ�της των εμπειρι�ν. Της διδαχ�ς μ�σα απ� την αγν�τητα και τη σοφ�α που κουβαλ� �να παιδ�. Θ�λω πραγματικ� να προσεγγ�σω τους ν�ους και να μ�θω πως τα βγ�ζουν π�ρα σε μια τ�σο δ�σκολη εποχ� που εμε�ς καταστρ�ψαμε. Απ� πο� αντλο�ν δ�ναμη, κουρ�γιο και ψυχραιμ�α. Οι ν�οι πρ�πει να γυρ�σουν την πλ�τη τους στον φ�βο. Πιστε�ω �τι η ελευθερ�α στον �νθρωπο ε�ναι το μεγαλ�τερο ζητο�μενο, να νι�σουν ελε�θεροι, μακρι� απ� φ�βο, καταπ�εση και κατευθ�νσεις. Αυτ� �μως προ�ποθ�τει μεγ�λη π�λη κι αγ�να. Πρ�πει να ψ�ξουν να βρουν τα «θ�λω» τους, την ταυτ�τητ� τους και να μην αρνο�νται να δουν τον εαυτ� τους �πως πραγματικ� ε�ναι. Να ξ�ρεις τα δικαι�ματ� σου σαν πολ�της αλλ� και τις υποχρε�σεις σου. Να ενηλικιωθο�με γιατ� νομ�ζω �τι ε�μαστε �νας λα�ς σε κατ�σταση εφηβε�ας. Η προτροπ� μου προς τους ν�ους λοιπ�ν, ε�ναι να μην φοβο�νται να δουν την αλ�θεια, τη μ�σα και την �ξω τους.
