Αντιρεφορμιστ�ς, �σως ε�ναι η μ�νη λ�ξη που του ταιρι�ζει γ�ντι. Χμ... �χι. Φιλοσοφημ�νος, ιδεαλιστ�ς, ισορροπημ�νος, ζωνταν�ς, ειλικριν�ς και με ελληνικ� ευπρ�πεια, �ρωτας ε�ναι ο Γι�ννης... �πως λ�ει και το τραγο�δι. Νομ�ζω πως �ταν ε�χε γραφτε� εκε�νο το αλησμ�νητο «Πως μπ�ρεσε η καρδι� σου τον Γι�ννη να πικρ�νει, που �σα τα μαλλι� του οι �ρκοι που'χες κ�νει» του Γι�ννη Π�ριου, προμ�νυε �ναν ακ�μη Γι�ννη που ο κ�σμος δεν �χει πικρ�νει και δεν πρ�κειται ποτ�. Μ�νο που ο συγκεκριμ�νος Γι�ννης, ακολουθε� κατ� γρ�μμα και την συν�χεια των στ�χων καθ�ς συμβιβασμο�ς δεν κ�νει. Εξ�λλου, χρ�νια τ�ρα, μιλ�ει απευθε�ας στην λογικ� και το θυμικ�, με τις αιχμηρ�ς αλ�θειες του. Αφορμ� για την συν�ντευξη και ο καινο�ργιος διπλ�ς δ�σκος του με τ�τλο «Με γεια το κο�ρεμα». Μιλ�σαμε απ� τηλεφ�νου. Απλ�ς, λιτ�ς αλλ� και συμπλεγματικ�ς �πως αρμ�ζει σε �ναν τ�σο εξα�ρετο ηθοποι�, καλλιτ�χνη, τραγουδιστ� και π�νω απ� �λα �νθρωπο. Ο Γι�ννης Ζουγαν�λης, �να απ�γευμα Τετ�ρτης, χ�ριν στην τεχνολογ�α, �πιε δ�οωρο καφεδ�κι με τις σκ�ψεις μου. Απολα�στε τον.
Αλ�ξανδρος Τανασκ�δης : Π�ς β�ωσες τα παιδικ� σου χρ�νια, αν�λαβες απ� νωρ�ς την φροντ�δα των γονι�ν σου που �ταν �νθρωποι της σιωπ�ς… Τι σε �θησε να ασχοληθε�ς με την κωμωδ�α και π�σο «καλ�ς γιος» �σουν για τους γονε�ς σου;
Γι�ννης Ζουγαν�λης : Απολ�τως παιδικ�, �ντως μ�σα στην σιωπ�, αλλ� οι γονε�ς μου με δ�δαξαν τι σημα�νει αγ�πη, τι σημα�νει π�στη στην ζω�, τι σημα�νει παιδικ�τητα, αθω�τητα, επαφ� μεταξ� των ανθρ�πων, τι σημα�νει αλληλεγγ�η... Ε�ναι �ννοιες με τις οπο�ες γαλουχ�θηκα, απ� π�ρα πολ� μικρ�ς σε ηλικ�α. Κι αυτ� γιατ� το �διο μου το περιβ�λλον μου το επ�τρεψε. Ε�χα τρομερ� φροντ�δα σαν παιδ�, κι �ταν κατ�λαβα �τι υπολε�πτονται στην φων�, για εμ�να �παιξε πολ� βασικ� ρ�λο και σημασ�α, να κατανο�σω την φ�ση μ�σα απ� την... σιωπ�. Πως εκφρ�ζεται η φ�ση. Και μου δ�θηκε, αν θ�λεις, �τσι, η αφορμ� να καταλ�βω πως μπορ� κι εγ� να γ�νω σοφ�τερος για �λα γ�ρω μου. Ε�χα πολ� καλο�ς δασκ�λους, αγαπο�σα το σχολε�ο, δεν �μενα μ�νο στην κλασσικ� παρ�δοση των μαθημ�των. Δι�βαζα πολ� εξωσχολικ� βιβλ�α, απ� παραμ�θια εικονογραφημ�να μ�χρι και τα mickey mouse αλλ� και γενικ� �τι �πεφτε στα χ�ρια μου. �μουν αρκετ� καλ�ς γιος για τους γονε�ς μου, για να'μαι αληθιν�ς... (γ�λια)
Α. Τ. : �παιζες καθ�λου; Μου παρουσι�ζεις �να παιδ� που δι�βαζε διαρκ�ς και �ταν και επιφορτισμ�νο με την φροντ�δα των γονι�ν του...
Γ. Ζ. : Σαφ�ς κι �παιζα. Ε�χα πολλο�ς φ�λους, ε�χαμε μια πολ� ωρα�α γειτονι� με νεοκλασσικ� σπ�τια, αν και κ�ντρο των Αθην�ν, στα Πατ�σια, με πολ� ωρα�α περιβ�λια, αλ�νες... Πα�ζαμε... �ταν μια ωρα�α, καθ�λα παιδικ� ισορροπ�α.
Α. Τ. : Κ�νεις �ναν επιβεβλημ�νο κι �κρως αυστηρ�, θα μπορο�σα να πω, διαχωρισμ� της κωμωδ�ας απ� την υποκριτικ�...
Γ. Ζ. : Ναι. Γιατ� η τ�χνη ε�ναι πρ�τα η υποκριτικ�. Η οπο�α δεν �χει καμ�α σχ�ση με την υποκρισ�α. Εγ� με την μουσικ� ασχολ�θηκα πρ�τα, αυτ� σπο�δασα. Αργ�τερα ασχολ�θηκα με την �περα, που αποτελε� μια τ�χνη στην οπο�α συνυπ�ρχουν τρεις τ�χνες. Η μουσικ�, η υποκριτικ� κι ο χορ�ς. Κ�ναμε μια προσπ�θεια θυμ�μαι και στο παρελθ�ν να γ�νει μια �δρα ελληνικ�ς μουσικ�ς – κι �χι μ�νο, καθ�ς θα παρεμβ�λλονταν κι �λλες τ�χνες - αλλ� δυστυχ�ς το ελληνικ� κρ�τος, δεν βο�θησε. Δεν μπορε� εξ�λλου να την κ�νει κανε�ς μ�νος του αυτ� την προσπ�θεια. Εγ� προσωπικ� �χω κρατ�σει τις επαφ�ς μου με την πανεπιστημιακ� κοιν�τητα, αλλ� τελικ� δεν π�ρα την �δρα... �φτασα να ε�μαι επ�κουρος καθηγητ�ς, κατ�πιν με ανακ�ρυξαν σε επ�τιμο και στην ακαδημα�κ� μου... παρουσ�α, συμμετ�χω κι εγ� σε κ�ποια σεμιν�ρια ως δ�σκαλος, για να ε�μαι και συνεπ�ς. Ε�ναι και �νας αδ�κιμος �ρος του τ�τλου...Επ�κουρος καθηγητ�ς, αλλ� τουλ�χιστον ε�ναι μια τιμ� απ�ναντι στις γν�σεις και την προσφορ� μου.
Α. Τ. : Πως ξεκ�νησε η πορε�α σου λοιπ�ν; Να πι�σουμε την αρχ� της κλωστ�ς;
Γ. Ζ. : Να την πι�σουμε. Ε�χα αν�γκη και εκφραστικ� και επαγγελματικ�, να βγω στην σκην� πριν ακ�μη σπουδ�σω �περα και να μπω στην σχολ�. Το AKTO studio, �ταν εγ� πλ�ον μπ�κα στις σπουδ�ς – σ.σ. ε�μαι 55 στα 56 πλ�ον, �χω �μως 40χρονη θητε�α, δεν λ�ω καρι�ρα – �θελε ν�ο α�μα και φρ�σκια οπτικ�. Μπ�κα λοιπ�ν στην σκην� να εκφραστ� κι απ� την επαγγελματικ� και την εκφραστικ� αν�γκη. Για μ�να. �πρεπε �μως να διαφοροποιηθο�με, εμε�ς η ν�α φουρνι�, σε σχ�ση με το θ�ατρο τ�τε. �να απ� τα μεγ�λα β�ματα που πρωτο�κανα �ταν η συνεργασ�α μου με τον Μεγ�λο Διον�ση Σαβ�πουλο, στον οπο�ο υποκλ�νομαι και τον αγαπ�, τον θεωρ� μ�ντορα και μεγ�λο διανοητ�. �χι μ�νο στην τ�χνη αλλ� και την φιλοσοφ�α �μουν πολ� τυχερ�ς. Ξεκ�νησα να πα�ζω εκε� και μετ� πλ�ον η πρ�τη μας επ�σημη δουλει� �ταν μετ� την μεταπολ�τευση με τον Νικ�λα τον �σιμο, τον Σ�κη Μπουλ� και την Ισιδ�ρα Σιδ�ρη που αργ�τερα �γινε και σ�ζυγ�ς μου, τον Περικλ� τον Χαλβ�...
Α. Τ. : Τι σε τρ�βηξε Γι�ννη να μπεις απ� νωρ�ς στα βαθι�; �ταν �να... απονενοημ�νο δι�βημα � συνειδητ� κολ�μπησες χωρ�ς σωσ�βιο;
Ζ. Γ. : Συνειδητ�τατα. Θ�λαμε να λειτουργηθο�με �χι απ� αντ�δραση αλλ� για να κ�νουμε τον κ�σμο και να γελ�σει και να προβληματιστε�... και να κ�νει δι�φορες σκ�ψεις, να ψ�ξει να βρει πιο βαθι� νο�ματα κι �χι μ�νο να με�νει στο γ�λιο... Αν και το ξ�ρουμε πως �ταν ο �νθρωπος γελ�ει, σκ�φτεται πιο σοβαρ�... �τι κ�νω στην ζω� μου, ε�ναι συνειδητ� επιλογ�. Ε�μαι �νθρωπος των δυσκολι�ν.
Α. Τ. : Δ�νεις την εντ�πωση εν�ς �μφυτου ταλ�ντου κωμωδ�ας αλλ� και με την �δια δεξιοτεχν�α ασκε�ς απαρ�μιλλη κριτικ� στην πολιτικ� σκην� της χ�ρας. Αλ�θεια, τι ε�ναι η πολιτικ� για σ�να και π�σο καλ� ξ�ρει ο Ελληνικ�ς λα�ς να την κατανοε� και να την χειρ�ζεται;
Γ. Ζ. : Μ�α πολ� σπ�νια ερ�τηση... απ� �ναν σπ�νιο ν�ο. Οι εποχ�ς που ζο�με, ε�ναι τρομερ�ς... Ε�ναι πολ� συνειδητ� η ερ�τησ� σου Αλ�ξανδρε. Δεν υπ�ρχει �νθρωπος και δεν ε�ναι �νθρωπος, αν δεν νοι�σει πρ�τα πολιτικ� ον. Κατ� την Αριστοτελικ� φιλοσοφ�α, πολιτικ� �ν ο �νθρωπος. �χι ως κοινωνικ� �κφανση – της πολιτικ�ς ως επιλογ�ς κ�μματος – που ε�ναι και το μεγαλ�τερο ψ�μα που βι�νουμε. Η μ�νη μας �σως σωτηρ�α για να �ρθουμε πιο κοντ� με την πολιτικ� και να επαναπροσδιορ�σουμε την σχ�ση μας μαζ� της, ε�ναι η αλληλεγγ�η. Να προσπαθ�σουμε να δημιουργ�σουμε μια αρμον�α στην πολιτε�α που δεν θα �χει σχ�ση με το παρελθ�ν. Η μεταπολ�τευση εξ�λλου �χει τελει�σει.
Το σ�στημα της κομματικοποιημ�νης λογικ�ς �χει τελει�σει. Για να τελει�σει οριστικ�, πρ�πει να συνειδητοποι�σουν οι λαο� πως τα κ�μματα ε�ναι γκρουπο�σκουλα συμφερ�ντων. Τα ονομ�ζουν επιτηδευμ�να «προπ�ργια» της δημοκρατ�ας, εγ� �μως δεν πιστε�ω �τι σ�μερα στην Ελλ�δα �χουμε Δημοκρατ�α, �τι τα κ�μματα εξυπηρετο�ν την δημοκρατ�α...Εξυπηρετο�ν αντιθ�τως συμφ�ροντα με προσωπικ�τητες που φορο�ν προσωπε�α κι �χι πρ�σωπα. Αυτ� η κατ�σταση της δυσν�ησης, πρ�πει να τελει�σει. Και για να τελει�σει, δεν πρ�πει κι οι �λληνες πολ�τες - που �χουμε �λοι μας μεγ�λη ευθ�νη για αυτ� που ζο�με τον τελευτα�ο καιρ� – να τελει�σουν.
Α. Τ. : �χει λοιπ�ν ο λα�ς ευθ�νη κατ� την γν�μη σου; Γιατ� φτ�σαμε στον Και�δα;
Γ. Ζ. : �χει �να μεγ�λο μερ�διο ευθ�νης, ναι.Τι εννο�; �ταν εμε�ς επιλ�γαμε να μας κυβερν�σουν αυτο� που μας κυβερν�νε, �ταν εμε�ς πηγα�ναμε και φιλ�γαμε κατουρημ�νες ποδι�ς, σε βουλευτ�σκους, για να μας διορ�σουν συγγενε�ς, παιδι� στο δημ�σιο και μ�λιστα με την λογικ� πως θα βολευτο�ν με �ναν συγκεκριμ�νο μισθ� ως δημ�σιοι υπ�λληλοι και με κομμ�να φτερ� χωρ�ς �ρεισμα για δημιουργ�α και αφθον�α... �χι με την �ννοια του φθ�νου – αλλ� με την �ννοια του καλ�ς εννοο�μενου που σου επιτρ�πει να απαιτ�σεις μ�σα απ� αγ�νες την καλ�τερη θ�ση μ�σα στην κοινων�α... �λοι αυτο� που χαρακτηρ�ζονται κι ως... κομματ�σκυλα, αισθ�νονται πως ε�ναι και στοιχε�α εξουσ�ας, κι �τι κ�ποια στιγμ� θα βρεθο�ν κι αυτο� κοντ� σε κ�ποιον πολιτικ�...
Η αλ�θεια ε�ναι �τι δεν υπ�ρχει �μπνευση, δεν υπ�ρχει καν καινο�ργιος πολιτικ�ς επιστ�μων. Πιστε�ω πια �τι η οικονομ�α και οι πολιτικ�ς επιστ�μες, μπα�νουν πλ�ον σε μεγ�λα εισαγωγικ� πλα�σια, γιατ� υποτ�θεται πως οι επιστ�μες, προλαμβ�νουν... Εν αντιθ�σει με αυτ�ς που σ�μερα απλ�ς διαπιστ�νουν. Οι επιστ�μες αυτ�ς που απλ�ς διαπιστ�νουν, δημιο�ργησαν το τ�ρας του καπιταλισμο�. �να τ�ρας που θα κατασπαρ�ξει και τους �διους και κυρ�ως τον λα� που ενεργε� για να υπ�ρξει η οικονομ�α. Αυτ�ς ε�ναι οι πολιτικ�ς μου θ�σεις που τις επεξεργ�ζομαι χρ�νια.
Α. Τ. : Οργαν�θηκες ποτ� σε κομματικ� φ�ρμα; Ο λ�γος σου μου ξυπν�ει τσιτ�τα, ν�ρμες, πολιτικ�ς ιδεολογ�ες και μου παρουσι�ζει �ναν Γι�ννη μεστ�, με απ�ψεις, σκ�ψεις και κατευθ�νσεις. �ναν Γι�ννη συνειδητοποιημ�νο αλλ� και βαθι� προβληματισμ�νο.
Γ. Ζ. : �μουν οργανωμ�νος και μ�λιστα κατ� την περ�οδο της φοιτητικ�ς μου θητε�ας �πως �λοι μας – �μως συνειδητοπο�ησα πως για να γ�νεις μ�λος εν�ς κ�μματος, ακ�μη και αριστερο�, πρ�πει να μπεις στην λογικ� μιας υποταγ�ς. Ε�μαι Ελληνοκεντρικ�ς και ανθρωποκεντρικ�ς... Πιστε�ω πως οι �νθρωποι δεν πρ�πει να αν�κουμε πουθεν�. Θυμ�μαι κι εγ� πως μ�λις που ισορροπο�σα στην ζω�, αντιλαμβαν�μουν πρ�γματα και θυμ�μαι τελε�ωνα την εφηβε�α μου και εδ� υπ�ρξε �νας ηγ�της που �λεγε «αν�κωμεν εις την Δ�σιν»... Εγ� μεγ�λωσα με λογικ�ς να μην αν�κω σε καν�ναν. Αναφορικ� δε με το «αν�κωμεν εις την Δ�σιν» το θεωρ� μεγ�λη προβοκ�τσια...ακ�μη κι οτι δ�ποτε εκβιαστικ� υπ�ρχει στην ζω� μας. Οτιδ�ποτε δημιουργε� φοβ�ες, στον λα�...Τα συνθ�ματα – επιφανειακ� και αβ�σιμα «ï¿½ αλλ�ζουμε � βουλι�ζουμε», «μνημ�νιο � γκρεμ�ς», «μνημ�νιο � τανκς»,«ευρ� � δραχμ�»... ε�ναι εκβιαστικ� διλ�μματα.
Α. Τ. : Κι η τ�χνη πως κρατ� τα ην�α σε �λο αυτ� το πολιτικ�ντικο πανηγ�ρι γ�ρω μας;
Γ. Ζ. : Εγ� μ�σα απ� την τ�χνη μου προσπαθ� να αποτρ�ψω και μ�σα απ� την δι�σταση αυτ� της ισορροπ�ας, εννο� ως πολ�της καλλιτ�χνης, γιατ� αγαπ�ω τον λα� μου, δεν τον χα�δε�ω... Ακ�μη και η τελευτα�α μου δουλει�, με το CD «Με γεια το κο�ρεμα», λ�ει κ�ποια πρ�γματα που αφορο�ν σε μην�ματα προς την εξουσ�α αλλ� λ�ω και για τους Ελληναρ�δες...Αυτο�ς που μ�θανε να ζουν με ψευτοτσαμπουκ�, με τεθωρακισμ�να αμ�ξια, ...που θωρακ�ζονται μ�σα σε αυτ� �λα τα κεν� τους...
Α. Τ. : Τα μ�να μου ιδανικ�... Σπουδα�α λ�για με πολ�... πετιμ�ζι.
Γ. Ζ. : Ακριβ�ς.... Επειδ� λοιπ�ν και τον αγαπ� τον λα� μου, και τον πον�ω και δεν φοβ�μαι να μπορ�σω, αρχ�ζω κι εγ� να πολεμ�ω πλ�ον στην πο�ηση της καθημεριν�τητας, με την �ννοια του ποι�, δημιουργ�, γιατ� αλλι�ς δεν �χει ν�ημα. Δεν υπ�ρχει η καθημεριν�τητα χωρ�ς δημιουργ�α. Και �να �λλο μεγ�λο λ�θος που εμε�ς οι �λληνες το χρησιμοποιο�σαμε συνεχ�ς σαν �να �λλοθι, για αυτ� που θα συμβε� μετ�. Το ωχ... Ωχ αδελφ�, ποιος τρ�χει να βγ�λει το φ�δι απ� την τρ�πα. Ο φ�βος της ευθ�νης...
Α.Τ. : Ε�σαι �νθρωπος π�ντως που αγαπ�ει την καθημεριν�τητα. Με την �δια θ�ρμη, αγαπ�ς και την τριβ� με την ρουτ�να;
Γ. Ζ. : �χι δεν θα το �λεγα. Την ρουτ�να �χι. Η ρουτ�να δε μ'αρ�σει γιατ� �χει να κ�νει με στ�σιμη λογικ�. Μου αρ�σει αντιθ�τως η εξ�λιξη. Η ταυτοπο�ηση �μως της εξ�λιξης μ�σα στο σ�μερα. �χω μ�λιστα εμπνευστε� μια φρ�ση που λ�ω �τι «το σ�μερα, ε�ναι �δη το α�ριο του χθες». �νας α�ναος κ�κλος που συνεχ�ζεται... Τι θα πει α�ριο; Τ�ρα...
Α. Τ. : Τα θα να γ�νουν να...
Γ. Ζ. : Να γ�νουν. Ακ�μη κι ως λα�ς, ε�μαστε στα ωχ... Ωχ βρ�χει, ωχ χι�νι, ωχ �λιος... Ας κ�νουμε �λα τα ωχ,...σε αχ... Αχ βρ�χει, αχ χι�νι, αχ �λιος... Ε�μαστε επηρρεασμ�νοι απ� την εικ�να, ε�μαστε της εποχ�ς της τηλε�ρασης. Νομ�ζουμε πως υπ�ρχει μ�νο αυτ� που προβ�λλεται απ� την τηλε�ραση...Δεν αντιλ�γω. Η τηλε�ραση ε�ναι χρ�σιμη γιατ� κ�νει παρ�α σε �ναν ηλικιωμ�νο, σε αναξιοπαθο�ντες, στους ανθρ�πους της επαρχ�ας και της περιφ�ρειας, βλ�πεις ταιν�ες, ντοκιμαντ�ρ, ... Εγ� πχ... Δεν �χω π�ει στην Βραζιλ�α κι �μως σε διαβεβαι�, πως ε�ναι σαν να �χω π�ει και να �χω ζ�σει κι �λας... Λ�ω �μως για το καλ� της τηλε�ρασης. Την ενημ�ρωση απ� μακρι�.... Αλλ� αυτ� φα�νεται πως εκμεταλλε�ονται κι οι κ�στες των δημοσιογρ�φων, οι κ�στες των αλληλο�ποστηριχτ�ν των μ�σων αυτ�ν, που πλ�ον στηρ�ζουν ο �νας τις λογικ�ς και την ιδεολογ�α του �λλου για να περν�νε τα μην�ματα που κατακεραυν�νουν τις συνειδ�σεις και την αξιοπρ�πεια. Και μας ταπειν�νουν τον τελευτα�ο καιρ�, αναμασ�ντας ακριβ�ς τα �δια πρ�γματα.
Α. Τ. : Στην Ελλ�δα «τρ�νε» τα λεφτ� των Γερμαν�ν. Οι �λληνες κατασπαταλο�ν το δημ�σιο χρ�μα... Εικ�νες που μεταφ�ρονται απ� δ�κτες σε καταδεκτικο�ς παθητικο�ς παραλ�πτες... Αμ�σητη τροφ� προπαγ�νδας.
Γ. Ζ. : �τσι τα παρουσι�ζουν κι �τσι κ�ποιοι τα δ�χονται. Αμ�σητα �πως ε�πες...
Α. Τ. : Η κυβ�ρνηση πιστε�εις πως εκτελε� την εξουσ�α της μ�σα απ� τα ΜΜΕ και τα δελτ�α ειδ�σεων; Τελικ� σ�μερα, ποιοι μας κυβερνο�ν; Θα μπορ�σουμε ποτ� να ξεφ�γουμε και να ορθοποδ�σουμε;
Γ. Ζ. : Εξουσιαζ�μαστε απ� πολλ� πρ�γματα. Η εξουσ�α ε�ναι �να σ�νθετο πλ�γμα. Ο τ�πος, οι νομοθεσ�ες, ε�ναι η τ�ταρτη εξουσ�α. Οι δικαστ�ς, οι νομοθ�τες, οι οπο�οι νομοθετο�ν με συμφ�ροντα. Οι ν�μοι πρ�πει να θεσπ�ζονται για να προστατε�ουν τον πολ�τη απ� το κρ�τος. Εδ� δυστυχ�ς, συμβα�νει το αντ�θετο... Οι ν�μοι �γιναν για να προστατε�εται πλ�ον το κρ�τος απ� τον πολ�τη. �χει διαστρεβλωθε� κ�θε �ννοια ισονομ�ας. Οι εισαγγελε�ς, σε ρωτ�, πο� βρ�σκονται για να παρ�μβουν και να βελτι�σουν την ζω� μας; �φησαν τ�σα χρ�νια ανεξ�λεγκτες τ�σες υποθ�σεις. Ποιος τελικ� μπ�κε μ�σα απ� �λους αυτο�ς που διεσπ�θισαν το δημ�σιο χρ�μα; Το λ�ω και σε �να τραγο�δι μου αυτ� :«ï¿½λλοι τα φ�γανε... και τα γαμ�γανε, και σε ρωτ�ω, πες μου μπ�σα, πες μου ποιον πι�σανε και ποιον δικ�σανε... πες μου ποιος πο�στης μπ�κε μ�σα;»...
Α. Τ. : Πιστε�εις �μως πως μ�νο αν δικ�σουμε κ�ποιον, μ�νο τ�τε θα εξιλεωθο�με ως λα�ς; Η ατιμωρησ�α δηλαδ� μας οδ�γησε στο σ�μερα;
Γ. Ζ. : Σε �ναν βαθμ� βεβα�ως θα υπ�ρχει μια εξιλ�ωση. Για να πληρ�σουν το τ�μημα εκε�νοι που πρ�πει να το πληρ�σουν. Για να φοβηθο�ν οι επ�μενοι απατε�νες και κλ�φτες που καταστρατηγο�ν την καθημεριν�τητ� μας και την ομορφι� της...Χρει�ζεται παραδειγματισμ�ς,... �χι με... τις μουσουλμανικ�ς λογικ�ς, αφο� δεν μπορο�με με �λλο τρ�πο. Ε�ναι σ�γουρη η αν�γκη του παραδειγματισμο�. Ε�ναι λ�γο �ξω απ� τα ανθρ�πινα ο παραδειγματισμ�ς... Αλλ� εδ� δεν �χουμε να κ�νουμε και μ�νο με ανθρ�πους. Εδ� �χουμε να κ�νουμε και με �ρμαια προγραμματισμ�ν τρ�των, που �γονται και φ�ρονται. Απ� την �λλη πλευρ�, δεν μπορο�με να καθ�μαστε κι εμε�ς με δεμ�να χ�ρια, μην πρ�ττοντας �στω κ�τι. Πρ�πει να μπο�με στην δημιουργ�α. Δημιουργ�α ε�ναι η αλλαγ�, δεν υπ�ρχει δημιουργ�α χωρ�ς αλλαγ�. Δεν υπ�ρχει εξ�λιξη χωρ�ς αλλαγ�... Μα Γι�ννη, θα μου πει κ�ποιος – �πως �νας καλ�ς μου φ�λος πριν κ�τι μ�ρες – δεν τα �λεγες αυτ� πριν 5 χρ�νια. Μα σαφ�ς δεν τα �λεγα, γιατ� αλλ�ξανε πλ�ον οι καιρο�. Τ�ρμα πια οι ιδεολογ�ες «το �λεγε αυτ� ο Μ�ρξ».... Ενας αριστερ�ς «διανοο�μενος» πρ�πει να μ�θει και να παραδ�χεται τι �λεγε κι �νας αρχα�ος �λληνας, ο μ�νος �σως και προς τιμ�ν του που μ�λησε για την αρχα�α Ελλ�δα και την φιλοσοφ�α, �ταν ο Καστορι�δης.
Α. Τ. : Αναφ�ρεσαι �ντονα στην Ελληνικ� υπερ�φανη γενι� μας... Και με το «σ�μερα» τι γ�νεται;
Ζ. Γ. : Ναι γιατ� στο κ�τω – κ�τω, ε�μαστε �να �θνος πολ� συγκεκριμ�νο. Ε�χαμε Τουρκοκρατ�α �ταν η Ευρ�πη αναγενν�το. Αλλ� η Ευρ�πη αναγενν�θηκε με δικ�ς μας ιδ�ες. Το κ�ρδος μας �σως τελικ� για το «σ�μερα» ï¿½πως λες, ε�ναι να σταματ�σουμε να ε�μαστε υπ�λληλοι. Μ�α προσωπικ� μου πολιτικ� θ�ση που δικαιολογε�ται απ� την ανεξαρτησ�α που μπορε� η χ�ρα να κερδ�σει μακρι� απ� Μνημ�νια, και θα κερδ�σει την αυτ�ρκει� της. �χι με την �ννοια της ματαιοδοξικ�ς αυτ�ρκειας… Της απομ�νωσης. Εννο� αυτ�ρκεια με την �ννοια της αυτοδυναμ�ας, της αυτοδιαχε�ρισης, της αυτορρ�θμισης.
Α. Τ. : Αντιλαμβ�νομαι αυτ� την αυτ�ρκεια, μακρι� απ� την υπαλληλικ� λογικ� που σε κ�νει απ� ετυμολογ�ας υπ�λληλο των �λλων, που πρ�πει �στω και �βουλα να εκτελε�ς εντολ�ς.
Γ. Ζ. : Ακριβ�ς. Και πρ�πει �μεσα να μπο�με στην περ�οδο της επαναφορ�ς της αλ�θειας. Να ξαναθυμηθο�με την δ�ναμη της Ελληνικ�ς Γλ�σσας που ε�ναι μια εξαιρετικ� γλ�σσα. Να αντιληφθο�με πως ο υπουργ�ς ε�ναι αυτ�ς που ε�ναι υπηρ�της του �ργου, αφο� κ�νουμε καλ�τερες επιλογ�ς. Να αποσπ�σουμε απ� αυτ�ν τον �νθρωπο την υπηρεσ�α κι �χι την μαγκι� που πουλ�ει μ�σα απ� τις θωρακισμ�νες μερσεντ�ς και την ανυπαρξ�α της προσωπικ�τητ�ς του.
Α. Τ. : �τι ο βουλευτ�ς, βο�λεται και βουλε�εται…
Γ. Ζ. : Κι �χι μ�νο. Πρ�πει να μπα�νει και στην διαδικασ�α των πρωτοβουλι�ν, �τσι �στε να κ�νει τον λα� που τον επ�λεξε, καλ�τερο. Αυτο� που ε�ναι πρ�τοι στη βο�ληση; Να γιατ� λοιπ�ν, οι προβοκ�τορες εθνοπατ�ρες αφα�ρεσαν τα αρχα�α ελληνικ�, την μ�νη εννοιολογικ� γλ�σσα απ� τα σχολε�α…
Α. Τ. : Και π�σο π�λεμο δεχ�μαστε κ�θε φορ� που μπα�νουμε στην διαδικασ�α ψ�φισης της δε�τερης � πρ�της παγκ�σμιας γλ�σσας. Θ�τουμε την ελληνικ� και τις περισσ�τερες ψ�φους τις χ�νουμε απ� την αγγλοσαξονικ� πλευρ�.
Γ. Ζ. : Δικαιολογε�ται Αλ�ξανδρ� μου. Οι αγγλοσ�ξονες �χουν τρομερ� σ�μπλεγμα απ�ναντι στην ελληνικ�τητα. Φαντ�σου, στην Ελλαδικ�τητα! Οφε�λουμε λοιπ�ν να δο�με την αλ�θεια μας και να σταματ�σουμε να βαδ�ζουμε με την πραγματικ�τητα που ε�ναι και το μεγαλ�τερο ψ�μα. Δι�τι η πραγματικ�τητα ε�ναι δυστυχ�ς μ�νο αυτ� που μας δε�χνουν. �χι αυτ� που πραγματικ� ε�ναι και συμβα�νει γ�ρω μας. Οι �χοντες την δ�ναμη των πραγμ�των, αναιρο�ν κ�θε μ�ρα τα π�ντα.
Α. Τ. : Π�σο μπορε� και με ποιες μεθ�δους να συμβ�λλει η τ�χνη στην επο�λωση των πληγ�ν της κρ�σης και να μας διδ�ξει την ανυπακο� που �χουμε αν�γκη; Ε�δαμε εδ� και δ�ο χρ�νια, να ξεσπαθ�νει ο καλλιτεχνικ�ς κ�σμος, απ� την Κατσαρ�λα του Σταμ�τη Κραουν�κη και του Δημ�τρη Μητροπ�νου…
Γ. Ζ. : Σπ�νια μου κ�νουν τ�τοιες ερωτ�σεις και σκ�ψου πως �χω μουσικ� θητε�α απ� το 1972... Δυστυχ�ς δεν πιστε�ω πως οι �λληνες καλλιτ�χνες σκ�φτονται πολιτικ�. �χω αντιπαρατεθε� σε μεγ�λο μ�ρος ανθρ�πων του χ�ρου, �χω στενοχωρηθε�, γιατ� ε�ναι πολ� προσωποπαγε�ς, παρτ�κηδες…
Α. Τ. : Νοι�θω πως μου φωτογραφ�ζεις κ�ποιους βολεμ�νους κοιν�ς…
Γ. Ζ. : Ναι. Εγ� δεν �χω τραγουδ�σει ποτ� σε Φεστιβ�λ Νεολαι�ν. Που κι εκε� σε πληρ�νουν. Δεν πας τζ�μπα. Με εξα�ρεση τα φοιτητικ� μου χρ�νια, που εκε� �ταν �λλες οι συνθ�κες και σου τον�ζω, �χι με κομματικ�ς σημα�ες. Ξ�ρω καλλιτ�χνες που �γιναν κομμουνιστ�ς για να πηγα�νουν στο Φεστιβ�λ της ΚΝΕ. Ξ�ρω �λλους που κρ�βονται κ�τω απ� την ομπρ�λα του �ντεχνου. Δεν ε�ναι απλ�ς αδ�κιμος �ρος… αλλ� ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΣ. Τι σημα�νει «ï¿½ντεχνο»; �τι υπ�ρχει κ�ποιο �λλο που ε�ναι �τεχνο; Και το �ντεχνο ποιος το �χει δημιουργ�σει;
Δυστυχ�ς αρκετο� απ� αυτο�ς που αν�κουν στο «ï¿½ντεχνο» ε�ναι ημιμαθε�ς. Δεν �χουν σκ�ψει στην γνωστικ�τητα και τη γν�ση να σπουδ�σουν. Εγ� �χω αποφασ�σει συνειδητ� να μπα�νω στην γλ�σσα της αλ�θειας. Εξ�λλου δεν �χω κ�στος πολιτικ�, καλλιτεχνικ� � ηλ�θιες λογικ�ς διεκδικ�σεων εν�ς �λλου κ�στους. Κι εγ� συνεργ�ζομαι με ανθρ�πους που ε�ναι τελε�ως διαφορετικο� απ� εμ�να. Κρατ�ω τις διαφορετικ�τητ�ς μας και π�ει ο καθ�νας μ�νος του. Δεν ταυτ�ζομαι με καν�ναν. Δεν �χω καν�να σ�μπλεγμα με τα ε�δη της μουσικ�ς. Η ζω� κι η τ�χνη δεν προχωρο�ν με τις συστημικ�ς συγγ�νειες. Με τις συστημικ�ς διαφων�ες δημιουργε�ται αρμον�α και στην ζω� και στην τ�χνη.
Α. Τ. : Αρκετ� Φρο�δικ� για να μην πω �τι θυμ�ζει και τον αντ�παλ� του τον �ριχ Φρομ…
Γ. Ζ. : Μα ναι… Ο Φρ�υντ �ταν εξ�λλου συστημικ�ς στις θεωρ�ες του. �ταν κλινικ�ς ψυχ�ατρος. Οι θεωρ�ες του εξ�λλου προ�λθαν απ� διαπιστ�σεις, δεν �ταν αυθα�ρετες. Ακ�μη και απ� βιωματικ�ς αναφορ�ς. Δεν μπορ� λοιπ�ν, για να επιστρ�ψω στον ειρμ� μου, �τι δεν μπορο�με να το καταλ�βουμε, να πρ�πει να το αφορ�ζουμε. � αυτ� που δεν μας αρ�σει αισθητικ�, να το κατακρ�νουμε. Στην Ελλ�δα δυστυχ�ς, αυτ� που πουλ�ει ε�ναι η σοβαροφ�νεια. Το ψ�μα, ο θ�νατος. Ακ�μη και πρ�σφατα με τον θ�νατο του Βασ�λη Τσιβιλ�κα, ε�δα ανθρ�πους που τον ε�χαν πρωτ�τερα ως παρ�δειγμα προς αποφυγ�, να δακρ�ζουν και να μιλο�ν με π�νο για τον ηθοποι� και �νθρωπο Βασ�λη. Αυτ� ε�ναι ντροπ�. Ε�ναι υποκρισ�α. Αυτ� �μως ε�ναι και η πραγματικ�τητα. Δυστυχ�ς αυτ� στην Ελλ�δα με τους καλλιτ�χνες συμβα�νει συχν�. Ξ�ρεις π�σοι καλλιτ�χνες μπ�καν στην εξουσ�α για να μπορο�ν να επωφελο�νται κι οι �διοι; Δεν μιλ� ο�τε κατακρ�νω �σους �γιναν βουλευτ�ς… Αρκε� να κ�νουν δουλει�. Ξ�ρω πως η Ζο�νη παρ�δειγμα, ενεργο�σε. Αρκετο� καλλιτ�χνες ενεργο�ν καλ�τερα απ� κ�τι �λλους τεχνοκρ�τες… Εγ� �μως μιλ�ω για τους καλλιτ�χνες που χρησιμοποιο�ν την εξουσ�α χωρ�ς να φα�νονται πουθεν�. Να φοβ�σαι λοιπ�ν αυτο�ς τους καλλιτ�χνες κι αυτο�ς που δεν πα�ρνουν θ�ση.
Α. Τ. : �νας απολιτ�κ ε�ναι πολ� πιο επικ�νδυνος απ� εκε�νον που δεν �χει πολιτικ� θ�ση.
Γ. Ζ. : Ακριβ�ς. Πολλο� δεν πα�ρνουν θ�ση για τους ευν�ητους λ�γους.
Α. Τ. : Συνεχ�ζουν να ζουν οι καλλιτ�χνες στην εποχ� μας, μ�σα σε �ναν γυ�λινο π�ργο; Περ�σαμε σχεδ�ν μια δεκαετ�α που η καλλιτεχνικ� πλευρ� του τ�που μας, �ταν σχεδ�ν απο�σα. Π�ρα απ� κ�ποια μικροκαυγαδ�κια που προ�κυψαν απ� κ�ποιους καλλιτ�χνες με την πολιτεï¿½α – κι αυτ� θα μου επιτρ�ψεις να πω – επειδ� δεν κερδ�θηκαν επιδοτ�σεις και επιχορηγ�σεις;
Γ. Ζ. : Εγ� δεν πιστε�ω σε καμ�α επιχορ�γηση. Πιστε�ω πως ε�ναι φ�μωση. Απ� την στιγμ� που υπογρ�φουμε συμβ�λαια, που υπογρ�φουμε συμβ�σεις, ε�μαστε συμβιβασμ�νοι. Αλλ� συμβ�σεις ακ�μη και στην �κφραση; Βεβα�ως και αναγκ�ζονται πολλο� να κ�νουν τους καλο�ς προκειμ�νου να επιτ�χουν να �χουν αυτ� που θ�λουν. Κι �τσι δεν υπ�ρχει επαναστατικ�τητα στην τ�χνη. Δεν υπ�ρχει τ�χνη εξ�λλου χωρ�ς επαναστατικ�τητα. Δεν λ�ω «επαν�σταση»… Πχ. Το λα�κ�. Μετ� τον μεγ�λο Μακρυγι�ννη, οι σ�γχρονοι δημιουργο� της επαν�στασης, ε�ναι μ�σα στο λα�κ�. Ας πο�με ο Τσιτσ�νης. Τρομερ� λ�γιος τ�πος, που αν δεν υπ�ρχε, δεν θα υπ�ρχαν �λοι αυτο� οι μεταγεν�στεροι. Φαντ�ζεσαι την Ελλ�δα χωρ�ς τον Χατζηδ�κι; Δεν γ�νεται γιατ� ε�ναι ο �χος της. Το �διο ε�ναι κι ο Τσιτσ�νης σε μια �λλη μορφ�.
Α. Τ. : Σε �να ευρ�τερο �σως κι�λας ακροατ�ριο ο Τσιτσ�νης, εν αντιθ�σει με τους Χατζηδ�κι, Θεοδωρ�κη, Ξεν�κη… που �χουν και μια συγκεκριμ�νη ταυτ�τητα μουσικ�.
Γ. Ζ. : Σαφ�ς. Το αγ�πησαν το λα�κ� τραγο�δι. Σκ�ψου ακ�μα και το πιο εξα�ρετο τραγο�δι του : «Ε�μαι αητ�ς χωρ�ς φτερ�» κι ε�ναι του Μ�νου Χατζηδ�κι. Ο Θεοδωρ�κης �χει γρ�ψει λα�κ� �πειρα τραγο�δια. Δεν σνομπ�ρανε ποτ� το λα�κ�. Γιατ� δεν το �χουν αγγ�ξει. Δεν �χουν την γνωστικ�τητα. Δεν ξ�ρουν τι ε�ναι το λα�κ�.
Α. Τ. : Αρκετο� μ�λιστα του τοποθετο�ν και μ�τρο βαρ�τητας. Το ζυγ�ζουν. Ελαφρολα�κ�, λα�κ�, βαρ� λα�κ�…
Γ. Ζ. : Δυστυχ�ς ναι. �μως αυτ� ε�ναι γελοι�τητες. Αγνωσ�α.
Α. Τ. : Ε�μαστε �νας λα�ς ημιμαθ�ς και για αυτ� �χουμε υποπ�σει σε ολισθ�ματα να υπακο�με σε αν�τερους χωρ�ς να το ψ�χνουμε πολ�; Χωρ�ς να ψ�χνουμε να βρο�με τις αιτ�ες;
Γ. Ζ. : Μιλ�ς για την ημιμ�θεια που ε�ναι το βασικ� �γκλημα που διαπρ�ττει σιωπηλ� ο �λληνας και π�φτει σε πολλ�ς παγ�δες.Υπ�ρχουν και πολλ� στημ�να κ�λπα. Υπ�ρχουν πολλο� καλλιτ�χνες, κυρ�ως τραγουδιστ�ς που δημιουργο�ν ψευτοfans και τσιμπ�ει και πουλ�ει το σ�στημα. � πουλ�νε με την ομορφι�. Το σχετικ� β�βαια �μορφο γιατ� ε�ναι καθαρ� υποκειμενικ� �ννοια. �μορφος ε�ναι αυτ�ς που �χει μορφ� και �ταν κι ευχ� στην αρχα�α Ελλ�δα. Και κυριολεκτικ� ε�ναι αυτ�ς που ε�ναι στην μορφ� του.
Α. Τ. : Αυτ�ς που ε�ναι μ�σα στο καλο�πι του.
Γ. Ζ. : Που ε�ναι μ�σα στην μορφ� του.
Α. Τ. : Γι�ννη πιστε�εις πως το σ�γχρονο star system, προωθε� πλ�ον, αποκλειστικ� αυτο�ς που σαν καλλιτ�χνες εν γ�νει, �χι αποκλειστικ� οι τραγουδιστ�ς μ�νο, δεν θα προκαλ�σουν τ�σο πολ� μεγ�λη ζημι� στην πολιτε�α; �χι στην κοινων�α, στην πολιτε�α. Δεν θα πειρ�ξουν και δεν θα ενοχλ�σουν τ�σο πολ� την πολιτε�α.
Γ. Ζ. : Σαφ�στατα �χει γ�νει κι αυτ�. Οφε�λω �μως να πω και την θ�ση μου, πως στην Ελλ�δα δεν υπ�ρχει καν�να system. Σκ�ψου πως υπ�ρξαν �νθρωποι που υπερασπ�στηκαν �ννοιες �πως η Παγκοσμιοπο�ηση, �τι πιο χυδα�ο. Ο ï¿½λληνας δεν αρ�σκεται να ε�ναι. Του αρ�σει να μοι�ζει. Υπ�ρξαν �νθρωποι που υπερασπ�στηκαν την χυδαι�τητα της απαλλοτρ�ωσης και της αφομο�ωσης. Υπ�ρχουν ακ�μη προοδευτικ� κ�μματα που λ�νε «μαζικ� κ�νημα». Εντ�ξει «Μαζικ� Μ�σα Κυκλοφορ�ας», εντ�ξει τα «Μ�σα Μαζικ�ς Επικοινων�ας» αφο� μας θεωρο�ν και μ�ζα… η μ�δα, η θρησκε�α, αλλ� και τα πολιτιστικ� κιν�ματα; Να μια διαφορ� με την τ�χνη. �σοι �χουν αντιληφθε� την σημασ�α της και εκφρ�ζονται μ�σα απ� την διαδικασ�α της τ�χνης, δεν απευθ�νονται σε μ�ζα αλλ� στον κ�θε �ναν ξεχωριστ�.
Δεν θα προτιμ�σω εγ� προσωπικ� να χρησιμοποι�σω την �ννοια «κοιν�», γιατ� πιστε�ω στον κ�σμο. Κι �ταν λ�ω «κ�σμος» εννο� την συμπαντικ� �ννοια του κ�σμου. �τι ε�μαστε μ�ρος του σ�μπαντος και επ�σης αυτ� που λ�ω στους μαθητ�ς μου, αυτ� που μας αν�κει απ� το σ�μπαν – γιατ� �ντως μας αν�κουν απ� το σ�μπαν πρ�γματα – θα πρ�πει να βρε�τε εσε�ς τον τρ�πο να το αποσπ�σετε. Δεν θα σας χαριστε� ποτ�. Κι �χω και μια �λλη φιλοσοφ�α, �τι τα π�ντα ο αποδ�κτης τα ορ�ζει κι �χι τ�σο ο δημιουργ�ς.
Α. Τ. : Πιστε�εις δηλαδ� στην δ�ναμη του δ�κτη που ε�τε θα υποστηρ�ξει � απλ�ς θα ρ�ξει � θα πολεμ�σει ;
Γ. Ζ. : Σαφ�στατα. Ακ�μη και να αντιδρ�σει. Να δρ�σει και να αντιδρ�σει. Ομολογο�με κι οι δ�ο μας, πως ο Χατζηδ�κις, �ταν μεγ�λος καλλιτ�χνης. Το ομολογο�ν �μως κι �λοι οι �λληνες. Ε τ�τε ε�ναι. Αν �μως ο κ�σμος, δεν το υποστ�ριζε αυτ�, ο Χατζηδ�κις �σως να μην �ταν τ�ποτε. Ο δ�κτης τον καθ�ρισε.
Α. Τ. : Πιστε�εις στον Θε�; �χεις αναφ�ρει πως η π�στη σου εναπ�κειται στον Θε� που κρ�βει καθ�νας μας, μ�σα του...
Γ. Ζ. : Πιστε�ω στην δ�ναμη που ο Θε�ς εμφ�σησε σε κ�θε �νθρωπο. Δεν μπορ� τα ενοχικ� που γεννο�ν οι Θεο�. Οι μορφ�ς αυτ�ς που μιλο�ν για ενοχ�ς. Δεν πιστε�ω στα ενοχικ� σ�νδρομα. Δεν υπ�ρχουν αμαρτ�ες που να κ�νει παραπ�νω ο �νθρωπος απ� τον Θε�. Τις �χουν εξαντλ�σει οι Θεο� �λες. �σες λιγ�τερες ενοχ�ς �χει ο �νθρωπος τ�σο πιο καλ� ισορροπε� με την ανθρ�πινη υπ�στασ� του. Τ�σο πιο ελε�θερος ε�ναι. Η ελευθερ�α ε�ναι �να τρομερ� τ�μημα που δεν το αντ�χουμε, για αυτ� και δεν ε�μαστε ελε�θεροι. Την ελευθερ�α, δεν �χει αξ�α να την βι�νει κ�ποιος μ�νος του.
Α. Τ. : Χ�σαμε πρ�σφατα �ναν μεγ�λο πατ�ρα της Τ�χνης...
Γ. Ζ. : Χ�σαμε τον �ψιστο ποιητ� της εικ�νας... Ο Θε�δωρος Αγγελ�πουλος �ταν εκε�νος ο σταθμ�ς της μεταπολιτευτικ�ς Ελλ�δας που ο �λληνας �μαθε να παρακολουθε� και �χι μ�νο να βλ�πει. Οι σκην�ς της Ελληνοκεντρικ�τητ�ς του, ε�ναι αξ�χαστες. Η ανασκαφ� στην Ελληνικ� ιστορ�α μ�σα απ� μεγ�λες μορφ�ς της υποκριτικ�ς. Κατρ�κης, Β�γγος... Χ�νουμε την ιστορ�α μας, κομμ�τι – κομμ�τι και δεν αναπληρ�νεται. �λλη Ελλ�δα ονειρευτ�καμε και καταλ�ξαμε σε εφι�λτες...
Α. Τ. : Το μεγαλ�τερο �νειρ� σου; Η καλ�τερη ισορροπ�α για τον Γι�ννη; Η τ�χνη σε πληρ�νει συναισθηματικ�, π�ρα απ� την οικονομικ� ανταμοιβ�;
Γ. Ζ. : Με υπερπληρ�νει. �μουν και τυχερ�ς στην ζω� μου. Π�γα το '81 να σκεφτε�ς Ρ�δο για μια δουλει� και γν�ρισα �ναν παραγωγ�. Γενν�θηκε τ�τε ο δ�σκος «ï¿½που και να ταξιδ�ψω η Ελλ�δα με πληγ�νει». Ταξ�δεψε ο δ�σκος σε �λο τον κ�σμο εκτ�ς απ� Αμερικ�. Ωστ�σο �φτασε μ�χρι και σε Αφρικανικ�ς χ�ρες. Θα σου πω κ�τι με πολ� μεγ�λη ταπειν�τητα. Νι�θω μετ� απ� τ�σα χρ�νια επαφ�ς με το εξωτερικ� και την αγ�πη που δ�χτηκα απ� τον κ�σμο �ξω, πως ε�μαι �νας πρεσβευτ�ς της κουλτο�ρας μας. Φτ�νω στιγμ�ς να ευγνωμον� τον Θε� – αν και π�γα να το π�ρω π�σω – που μου επ�τρεψε να ζω μ�σα στα �νειρ� μου και να αμε�βομαι για αυτ�.
Α. Τ. : Σε πρ�σφατες δηλ�σεις σου �χεις αναφ�ρει πως μας κυβερν� η ανταν�κλασ� μας…
Γ. Ζ. : Βεβα�ως… Ε�μαστε εμε�ς οι �διοι ανταν�κλαση. Η τηλε�ραση ε�ναι ανταν�κλαση δικ� μας, δι�τι αυτο� ε�ναι μαγαζι�. Αυτ� τα μαγαζι�, κ�νουν �ρευνα αγορ�ς. Δυστυχ�ς, σκ�ψου πως χαρ�καμε �λοι μας κ�ποια στιγμ�, που εμπορευματοποι�θηκε ακ�μη κι ο π�νος. Οι αναξιοπαθο�ντες, οι πνευματικ� αν�πηροι, τα βλ�παμε και �χι μ�νο δεν συνδρ�μαμε αλλ� αντιθ�τως γελο�σαμε. Στα καμμ�να στην Ηλε�α, αντ� να τρ�ξουμε να βοηθ�σουμε, με χ�ρια και φτυ�ρια, στ�λναμε βο�θεια με τηλεμαραθων�ους και ταμε�α Μολυβι�τη... Και σ�μερα �λα αυτ� τα χρ�ματα που με τ�σο κ�πο ο κ�σμος μ�ζεψε απ� το υστ�ρημ� του, χ�θηκαν, αγνοο�νται...
Α. Τ. : � �να ποσ� τους πλ�ον, αποδεσμε�τηκε και �γινε... μεγ�λα �ργα για την �δη πυκνο-αναδομημ�νη Αττικ� Οδ�... Ελλ�δα... Τελει�νοντας, θ�λω να μου πεις τι συν�βη τελικ� και δ�χτηκες τ�σο επικριτικ� σχ�λια απ� τα Μ�σα για την στ�ση σου απ�ναντι στην Ν�να Μο�σχουρη και την κριτικ� της για την Ελλ�δα...
Γ. Ζ. : Καταρχ�ν, την Ν�να την σ�βομαι ως καλλιτ�χνιδα. Την σ�βομαι και της αναγνωρ�ζω την ποι�τητα του καλλιτ�χνη που μεγαλο�ργησε και θρι�μβευσε τ�σο στην Ελλ�δα �σο και στο εξωτερικ�. Οι επιλογ�ς της για την διεθν� της καρι�ρα, δεν �ταν ο�τε τυχα�ες, ο�τε ε�κολες. Τ�μησε τον Θεοδωρ�κη και το Μ�νο Χατζηδ�κι. �ταν μια προσωπικ�τητα που μεγαλο�ργησε μ�σα στην ελαφρυ� μουσικ� – με πολ� μεγ�λο ειδικ� β�ρος – με �ναν α�ρα Αττ�κ, Κωνσταντιν�δη, Σουγιο�λ... Σ�βομαι πολλο�ς καλλιτ�χνες στην ζω� μου. Δεν αν�χομαι �μως να υβρ�ζονται οι �λληνες και κυρ�ως να μ�μφονται με �ναν τ�σο χυδα�ο τρ�πο επικοινωνιακ�. Δεν κ�νει καλ� ο�τε καν σε εκε�νον που μας μισε�. Δεν ε�ναι οι �λληνες ο�τε τεμπ�ληδες �πως μας χαρακτ�ρισε η κ. Μο�σχουρη. Οι �λληνες, ναι, κ�ναμε λ�θη επιλογ�ν μας γιατ� παραμυθιαστ�καμε απ� τα ωρα�α λ�για της εξουσ�ας και παρασυρθ�καμε απ� την αγων�α μας να ευδαιμον�σουμε γρ�γορα. Αν το �λεγε, συμπεριλαμβ�νοντας και τον εαυτ� της μ�σα, δεν θα με πε�ραζε καθ�λου. �πειτα να ξεκαθαρ�σω και κ�τι στους επικριτ�ς μου. Δεν φοβ�μαι να μιλ�σω για τον οποιονδ�ποτε. Ο�τε για τον Αρχιεπ�σκοπο, ο�τε καν για την Παπαρ�γα. Θα τολμ�σω να σου πω πως �μως πως �λοι οι �νθρωποι της ελαφρυ�ς μουσικ�ς, �ταν ελαφρε�ς και... ιδεολογικ�. Μεσουρ�νησαν στην Δικτατορ�α, μην κρατ�ντας αποστ�σεις απ� τα τεκτεν�μενα... Δεν �χει δικα�ωμα �νας �λληνας καλλιτ�χνης που �χει αναγνωριστε� απ� το εξωτερικ�, να βρ�ζει τ�σο χυδα�α τους �λληνες, το �θνος, την πατρ�δα...
